badania, które umożliwią wczesne wykrycie Raka płuca

PoradnikChoroby i Schorzenia

Przewlekła obturacyjna choroba płuc — objawy, przyczyny, leczenie

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to jedno z najczęstszych przewlekłych schorzeń płuc. Za główną przyczynę rozwoju POChP uznaje się palenie papierosów, ale chorobę wywołać mogą różne czynniki. Przewlekły stan zapalny płuc prowadzi do zwężania dróg oddechowych i utraty elastyczności płuc, a trudności w oddychaniu i niedotlenienie mogą prowadzić nawet do niewydolności. Sprawdź, jakie są czynniki ryzyka i objawy POChP oraz jak rozpoznać i leczyć tą chorobę.

W artykule:

Czym jest Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc?
Przyczyny rozwoju POChP
Objawy POChP
POChP u dzieci - czy to możliwe?
Diagnostyka i leczenie POChP

Sprawdź też:

9/1/2023

Obturacyjna choroba płuc to ogólny termin używany do opisania grupy schorzeń, które charakteryzują się utrudnionym przepływem powietrza przez drogi oddechowe. Te choroby prowadzą do zwężenia lub blokady dróg oddechowych, co utrudnia normalne oddychanie. Najczęstszą przyczyną obturacyjnych chorób płuc jest długotrwałe palenie papierosów, ale istnieją również inne czynniki, takie jak zanieczyszczenie powietrza, dziedziczność genetyczna, ekspozycja na substancje chemiczne i pyły zawodowe.
Jedną z najczęstszych przewlekłych chorób płuc na świecie jest Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP).

Przewlekła obturacyjna choroba płuc — co to?

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest poważnym przewlekłym schorzeniem układu oddechowego, które charakteryzuje się stopniowym zwężaniem dróg oddechowych i utratą elastyczności płuc. To sprawia, że wydychanie powietrza staje się trudniejsze.
POChP jest chorobą przewlekłą i postępującą, co oznacza, że jej objawy nasilają się z czasem. Choroba może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak niewydolność oddechowa, co wpływa na jakość życia pacjenta.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc — przyczyny

Palenie papierosów: To najważniejszy i najczęstszy czynnik ryzyka dla POChP. Długotrwałe palenie papierosów uszkadza drogi oddechowe i prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego.
Ekspozycja na dym z tytoniu: Nie tylko palacze papierosów, ale także osoby narażone na dym z tytoniu (takie jak osoby mieszkające z palaczami) są narażone na ryzyko rozwoju POChP.
Ekspozycja na szkodliwe substancje zawodowe: Ludzie pracujący w miejscach pracy, gdzie występują szkodliwe substancje chemiczne i pyły, takie jak opary związków siarki, pyły drewna, czy pyły metalowe, mogą być bardziej narażeni na POChP.
Ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza: Długotrwałe narażenie na zanieczyszczenia powietrza w dużych miastach lub w obszarach przemysłowych może zwiększać ryzyko rozwoju choroby.
Dziedziczność genetyczna: W niektórych przypadkach istnieje predyspozycja genetyczna do rozwoju POChP, chociaż rola genów w tej chorobie nie jest jeszcze w pełni zrozumiana.
Infekcje dróg oddechowych: Powtarzające się lub poważne infekcje dróg oddechowych, zwłaszcza w dzieciństwie, mogą zwiększać ryzyko rozwoju POChP w przyszłości.
Niski poziom edukacji zdrowotnej: Brak świadomości na temat szkodliwego wpływu palenia i innych czynników ryzyka może prowadzić do większego narażenia na POChP.
Inne czynniki ryzyka: Istnieją również inne czynniki, takie jak wiek (POChP częściej występuje u osób starszych), płeć (być może bardziej ryzykowne u mężczyzn), przewlekłe zapalenie oskrzeli i inne choroby układu oddechowego.

Jednym z najważniejszych kroków, jakie możemy podjąć, by uchronić się przed POChP, jest rzucenie palenia papierosów i unikanie narażenia na dym tytoniowy oraz zanieczyszczenia powietrza. Dla osób pracujących w obszarach narażonych na szkodliwe substancje, stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej jest kluczowe.

POChP — objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

Duszność: Duszność podczas wysiłku jest jednym z głównych objawów POChP. Pacjenci odczuwają trudności w oddychaniu, zwłaszcza podczas aktywności fizycznej.
Kaszel: Kaszel jest powszechnym objawem POChP. Kaszel może być mokry, z wydzielaniem plwociny, lub suchy.
Plwocina: Osoby z POChP często wykrztuszają plwocinę. Plwocina może być przezroczysta, biała, żółta lub zielona i może zawierać śluz.
Świszczący oddech: Świszczący oddech (wheezing) to dźwięk wydobywający się podczas oddychania, który może być słyszalny podczas wdechu lub wydechu. Jest to wynikiem zwężenia dróg oddechowych.
Zmęczenie: Osoby z POChP często odczuwają ogólne zmęczenie i słabość, zwłaszcza w zaawansowanym stadium choroby.
Zwiększona podatność na infekcje oskrzelowe: Chorzy na POChP są bardziej podatni na infekcje dróg oddechowych, co może prowadzić do zaostrzeń choroby.
Spadek wydolności fizycznej: W miarę postępu POChP, osoby chore mogą zauważyć spadek wydolności fizycznej i trudności w wykonywaniu codziennych czynności.

Objawy POChP mogą się różnić w zależności od stopnia zaawansowania choroby. W początkowych stadiach mogą być łagodne lub niezauważalne, ale w miarę postępu choroby stają się bardziej uciążliwe.
Zaostrzenia choroby, które są okresami nasilenia objawów, mogą być szczególnie trudne i wymagają leczenia. Jeśli masz podejrzenie, że masz POChP lub doświadczasz tych objawów, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem.
Lekarz może przeprowadzić odpowiednie badania i zalecić leczenie, które pomoże kontrolować chorobę i poprawić jakość życia. Rzucenie palenia, jeśli jesteś palaczem, jest kluczowym krokiem w zarządzaniu POChP.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) u dzieci

POChP to choroba, która dotyczy głównie osób dorosłych, mając związek najczęściej z paleniem papierosów lub szkodliwymi czynnikami w miejscu pracy. W rzadkich przypadkach POChP może rozwinąć się u dziecka, co zazwyczaj związane jest z pewnymi czynnikami ryzyka lub stanami zdrowia, które mogą prowadzić do uszkodzenia płuc w młodym wieku.

POChP u dzieci — co warto wiedzieć?

Czynniki ryzyka: U dzieci ryzyko rozwoju POChP może być związane z narażeniem na dym z tytoniu w rodzinie, zwłaszcza jeśli rodzice palą papierosy w domu. Dzieci narażone na pasywne palenie mogą być bardziej podatne na problemy z płucami.
Zanieczyszczenia powietrza: Dzieci mieszkające w obszarach o dużej koncentracji zanieczyszczeń powietrza lub w obszarach przemysłowych mogą być bardziej narażone na uszkodzenia płuc, co może przyczynić się do rozwoju POChP w przyszłości.
Dysfunkcje genetyczne: Istnieją pewne rzadkie genetyczne schorzenia, które mogą predysponować dzieci do rozwoju POChP.
Inne choroby układu oddechowego: Dzieci z pewnymi schorzeniami układu oddechowego, takimi jak przewlekłe zapalenie oskrzeli, mukowiscydoza lub astma, mogą być bardziej narażone na rozwinięcie POChP w późniejszym życiu.
Wczesne narażenie na dym papierosowy: Dzieci, które są narażone na dym papierosowy w młodym wieku, mogą być bardziej podatne na uszkodzenia płuc, które mogą prowadzić do POChP w dorosłym życiu.

POChP — leczenie

Leczenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) ma na celu złagodzenie objawów, kontrolowanie postępu choroby oraz poprawę jakości życia pacjenta. Leczenie POChP jest zwykle wieloaspektowe i zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.

Główne aspekty leczenia POChP:

Rzucenie palenia: Jeśli pacjent jest palaczem, to jednym z najważniejszych kroków w leczeniu POChP jest całkowite zaprzestanie palenia papierosów. Palenie jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju choroby i może prowadzić do dalszego pogorszenia stanu zdrowia.
Leki przeciwpalne: pomagają zmniejszyć zapalenie dróg oddechowych i kontrolować objawy. Przykłady takich leków to kortykosteroidy wziewne i doustne oraz leki przeciwzapalne.
Leki rozszerzające oskrzela: pomagają rozszerzyć oskrzela i ułatwiają oddychanie. Są dostępne w postaci inhalatorów lub tabletek. Przykłady to beta-agoniści i leki antycholinergiczne.
Terapia inhalacyjna: Wiele leków stosowanych w leczeniu POChP jest podawanych za pomocą inhalatorów. Ważne jest, aby pacjent nauczył się prawidłowego stosowania inhalatora, aby uzyskać maksymalną skuteczność leczenia.
Terapia tlenem: W zaawansowanych przypadkach POChP, gdy poziom tlenu we krwi jest niski, może być konieczne stosowanie terapii tlenem. Tlen jest dostarczany za pomocą maski lub nosa, aby zwiększyć dostępność tlenu w organizmie.
Programy rehabilitacji oddechowej: Programy te obejmują ćwiczenia fizyczne i edukację pacjentów w zakresie zarządzania chorobą. Pomagają poprawić wydolność oddechową i codzienne funkcjonowanie.
Zmiany w stylu życia: Ważne jest, aby pacjenci z POChP podejmowali działania w celu poprawy swojego stylu życia, takie jak zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna (jeśli to możliwe), kontrola masy ciała i unikanie narażenia na dym tytoniowy lub inny szkodliwy zanieczyszczenia powietrza.
Leczenie zaostrzeń: Pacjenci z POChP mogą doświadczać okresów zaostrzeń, kiedy objawy nasilają się. W takich przypadkach mogą być konieczne leki przeciwzapalne lub antybiotyki, a niekiedy hospitalizacja.
Wsparcie psychologiczne: Choroba ta może mieć wpływ na stan psychiczny pacjenta. Wsparcie psychologiczne i grupy wsparcia mogą pomóc pacjentom radzić sobie z emocjonalnymi aspektami choroby.

POChP — diagnostyka

Badanie fizykalne: Lekarz przeprowadza badanie fizykalne, w trakcie którego ocenia oddech, osłuchuje płuca, ocenia obecność świszczącego oddechu, kaszlu i innych objawów sugerujących POChP.
Badania spirometryczne: Spirometria to kluczowe badanie w diagnostyce POChP. Pacjent zostaje poproszony o głęboki wdech, a następnie o jak najszybsze wydychanie powietrza. To badanie mierzy pojemność płuc i zdolność pacjenta do wydychania powietrza. Wyniki spirometrii pomagają określić obecność i stopień zwężenia dróg oddechowych.
Badania obrazowe: Radiologiczne badania obrazowe, takie jak radiografia klatki piersiowej lub tomografia komputerowa (TK), mogą być wykonywane, aby ocenić stan płuc i wykluczyć inne schorzenia.
Badania krwi: Badania krwi mogą pomóc w wykluczeniu innych przyczyn objawów, a także w ocenie poziomu tlenu we krwi.
Badania plwociny: Analiza plwociny może pomóc w określeniu obecności infekcji lub stanu zapalnego dróg oddechowych.
Testy czynności oddechowych: Inne testy, takie jak testy czynności oddechowych w spoczynku lub podczas wysiłku, mogą być używane do oceny wydolności oddechowej pacjenta.
Bronchoskopia: W niektórych przypadkach lekarz może zdecydować się na bronchoskopię, która umożliwia bezpośrednie obejrzenie dróg oddechowych wewnątrz ciała pacjenta i pobranie próbek do dalszych badań.
Ocenianie stopnia zaawansowania: Na podstawie wyników badań spirometrycznych, lekarz może sklasyfikować stopień zaawansowania POChP. Najczęściej stosowaną skalą jest klasyfikacja GOLD (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease), która obejmuje stadia od I do IV, z IV oznaczającym najbardziej zaawansowaną formę choroby.

Bibliografia:

Górecka D. i in. (2012). Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące rozpoznawania i leczenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Pneumonol. Alergol. Pol. Vol. 80, Nr 3, s. 220-254.
Bąk-Drabik K., Ziora D. (2010). Wpływ statusu socjoekonomicznego na jakość życia chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Pneumonol. Alergol. Pol. Vol. 78, Nr 1, s. 3-13.
Passowicz-Muszyńska E. i in. Przewlekła obturacyjna choroba płuc a choroby układu sercowo-naczyniowego. Pneumonol. Alergol. Pol. Vol. 78, Nr 1, s. 28-32.
Górecka D., Puścińska E. (2011). Profilaktyka Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc. Adv. Respir. Med. Vol. 79, Nr 3, s. 239-245.
Rubinsztajn R., Chazan R. (2011). Analiza przyczyn zgonów i chorób współistniejących u hospitalizowanych chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Pneumonol. Alergol. Pol. Vol. 79, Nr 5, s. 343-346.

Udostępnij