PoradnikChoroby i SchorzeniaŻywienie

Dysbioza – jak wpływa na psychikę człowieka?

Dzięki genotypowym badaniom możemy znacznie lepiej poznać wpływ mikrobiomu na organizm człowieka. Zobacz, jaki związek może mieć mikroflora jelitowa z autyzmem, depresją, stanami lękowymi oraz innymi zaburzeniami psychicznymi.

12/8/2021

Dysbioza – jak wpływa na psychikę człowieka?

Badania nad drobnoustrojami, zasiedlającymi organizm człowieka, przeżywają w ostatnich latach prawdziwy rozkwit, przynosząc wiedzę na temat powiązań pomiędzy mikrobiotą a funkcjonowaniem organizmu. Związek pomiędzy mikrobiomem człowieka, a niektórymi schorzeniami, był znany już wcześniej. Poszczególne szczepy bakterii mogą łagodzić objawy choroby Leśniowskiego – Crohn’a, wrzodziejącego zapalenia jelit czy choroby wrzodowej, inne wykazują działanie przeciwbiegunkowe czy immunostymulujące.

Dotychczasowe metody badania mikroflory jelitowej (polegające głównie na izolowaniu i identyfikowaniu podobieństwa cech), zostają wypierane przez badania genotypowe, które ukazują bardziej złożony obraz roli mikrobiomu w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Rozwój dostępnych metod badawczych sprawił, że coraz lepiej poznajemy wpływ mikroflory jelitowej także na nasz mózg oraz psychikę.

Jak mikroflora jelitowa wpływa na mózg?

Mikroflora jelitowa nie tylko potrafi komunikować się z ośrodkowym układem nerwowym, ale także na niego wpływa, co zyskało potwierdzenie w przeprowadzanych dotychczas badaniach. Dzięki nim wiemy, że komunikacja między jelitami a mózgiem, zachodzi w sposób ciągły, dwukierunkowy, wpływając na prawidłowy rozwój oraz utrzymanie homeostazy organizmu. Głównym kanałem tych „rozmów” jest nerw błędny, a bakterie znajdujące się w jelitach mają wpływ na syntezę neuroprzekaźników (w tym produkcję serotoniny), aktywność mikrogleju, procesy poznawcze oraz ogólne procesy emocjonalne.

Mikroflora a depresja i stany lękowe

Badania przeprowadzone na zwierzętach, hodowanych w sterylnych warunkach, ujawniły, że zwierzęta te miały problemy z uczeniem się i zapamiętywaniem, a także wykazywały wyższy poziom lęku i stresu. Zasiedlenie jelit zwierząt sterylnych, w następnym etapie badania, mikrobiotą pobraną od grupy kontrolnej, sprawiło, że u zwierząt tych spadł poziom lęku. Przeszczepienie mikroflory jelitowej osób ze zdiagnozowaną depresją do jelit zwierząt sterylnych, wywołało u tych zwierząt wystąpienie zaburzeń lękowych oraz anhedonii.

Jedna z hipotez wskazuje również na rolę stanów zapalnych, powstałych na wskutek uwalniania się do krwiobiegu bakterii jelitowych, w wywoływaniu depresji. Proces ten jest związany z przerwaniem ciągłości bariery jelitowej, występującej w zespole przesiąkliwego jelita. Badania zdają się również potwierdzać pozytywny wpływ suplementacji wybranymi probiotykami, na redukcję zaburzeń lękowych, depresyjnych, a także obniżenie poziomu kortyzolu u zdrowych badanych.

Dysbioza a autyzm

U około 70% dzieci z ASD stwierdza się zaburzenia funkcji układu pokarmowego, objawami przypominające te, które występują w zespole jelita drażliwego (biegunka, wymioty, zaparcia, bóle brzucha, gazy, cuchnące stolce). U osób w spektrum stwierdza się zmieniony skład mikroflory jelitowej – w badaniach wykazano wzrost liczby Bacteroidetes i Lactobacilli oraz mniejszą liczbę Bifidobacteria. U dzieci w spektrum, u których zastosowano kilkukrotną antybiotykoterapię, zaobserwowano pozytywne zmiany behawioralne, co wykazały badania przeprowadzone w latach 90tych. Wszystkie te badania, zdają się potwierdzać nierozerwalny związek mikrobioty z ASD.

Mikrobiota jelit – pozostałe zaburzenia psychiatryczne, na które wpływa:

-Choroba Alzheimera;
-choroby neurodegradacyjne;
-schizofrenia;
-anoreksja;
-choroba Parkinsona;
-zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi (ADHD).

Mikrobiom – czy można go modyfikować?

Przez wiele lat funkcjonowało przeświadczenie, że mikrobiom człowieka, formowany jest do mniej więcej 3 roku życia, i tak ukształtowany, pozostaje niezmieniony aż do wieku podeszłego. Skład i struktura mikrobioty zaczyna się kształtować już w życiu płodowym, ale szczególny wpływ na ten proces ma moment porodu. Przewód pokarmowy niemowlęcia zostaje zasiedlony bakteriami dróg rodnych podczas porodu drogami naturalnymi, lub bakteriami znajdującymi się na skórze, w przypadku cesarskiego cięcia.

Drugim podstawowym czynnikiem mającym wpływ na obraz mikrobioty jest sposób żywienia, z dużą przewagą pozytywnego wpływu karmienia piersią. Współcześnie wiadomo już jednak, że mikrobiom podlega modyfikacjom, na wskutek wpływu różnych czynników zewnętrznych. Stosowane leki, dieta, stres, przebyte zakażenia oraz stan higieny wpływają na mikrobiotę dorosłego człowieka.

Podobne tematy:

1. Jak odbudować florę bakteryjną jelit?
2. Mikrobiota i mikrobiom - jakie mamy bakterie w jelitach?
3. Znaczenie flory bakteryjnej dla zdrowia.

Bibliografia:

1.Gulas E. i in. (2018). Jak mikrobiologia może wpływać na psychiatrię? Powiązania między florą bakteryjną jelit a zaburzeniami psychicznymi. Psychiatr. Pol. Nr. 91, s. 1-17.
2.Dworzański T. i in. (2018). Rola mikrobioty jelitowej w zespole jelita nadwrażliwego. Postepy Hig Med Dosw. Vol. 72, s. 215-226.
3.Kazimierska A., Kinsner M. (2019). Mikrobiom a choroby cywilizacyjne. Postępy Nauk o Zdrowiu. Nr 1 , s. 79-86.
Żakowicz J. i in. (2020). Wpływ mikrobioty jelitowej na mózg, funkcje poznawcze i emocje. Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych. Vol. 69, Nr. 1, s. 45-58.
4.Skrzydło-Radomańska B., Wronecki J. (2018).Czy mikrobiotę jelitową można skutecznie modyfikować? Gastroenterologia Kliniczna, Vol. 10, Nr. 4, s. 123-134.
5.Szewczyk A., Witecka A., Kiersztan A. (2019). Rola mikrobioty jelitowej w patogenezie chorób neuropsychiatrycznych i neurodegradacyjnych. Vol. 73, s. 865-886.

Autor merytoryczny: Mgr Paulina Łuczyńska

Udostępnij