Morfologia krwi - na czym polega i dlaczego warto ją wykonywać?

Morfologia krwi to podstawowe badanie przesiewowe, które może na wczesnym etapie wykryć zaburzenia i ułatwić zaplanowanie dalszej diagnostyki. Umożliwia jakościową i ilościową ocenę składu i morfologii krwi obwodowej, krwinek białych (leukocytów) i czerwonych (erytrocytów) oraz płytek krwi (trombocytów). Dodatkowo morfologia z rozmazem oprócz podstawowych parametrów określa liczbę poszczególnych komórek krwi w jednostce objętości, procentową zawartość, wzajemne proporcje oraz niektóre cechy wyglądu takie jak wielkość czy kształt.   

Morfologia krwi znajduje zastosowanie w profilaktyce i diagnostyce. Wykorzystywana jest do ogólnej oceny stanu zdrowia osoby badanej, dostarcza ważnych informacji oraz umożliwia m.in. wstępną diagnostykę niedokrwistości (anemii) i jej monitorowanie, ocenę stopnia utraty krwi po krwotokach, wczesne wykrycie wielu chorób, stanów zapalnych, niedoborów odporności, infekcji czy zaburzeń pracy szpiku. 

Niewątpliwą zaletą badania morfologicznego jest niska cena i szeroka dostępność punktów pobrań, w których można je wykonać. Morfologia wykonywana jest na czczo (minimum 12 godzin od ostatniego posiłku), w godzinach porannych poprzez pobranie próbki krwi żylnej, a następnie jej analizę w laboratorium. Profilaktyczne zaleca się osobom dorosłym wykonywanie badania morfologicznego krwi przynajmniej raz w roku. Do jego wykonania nie ma żadnych przeciwwskazań, pobierana jest niewielka ilość krwi, której utrata nie wpływa na stan zdrowia osoby badanej.

• Krwinki czerwone, określane również jako erytrocyty (ang. Red Blood Cells, RBC),
• Hematokryt (ang. Hematocrit, HCT) to procent objętości krwi zajmowany przez krwinki czerwone, który pozwala wykryć ich nadmiar,
• Hemoglobina (ang. Hemoglobin concentration, HGB) jest białkiem znajdującym się w erytrocytach, nadającym krwi charakterystyczny, czerwony kolor. Jej stężenie wyrażane jest najczęściej w g/dl lub g% i pozwala określić niedobór czerwonych krwinek,
• Średnia masa hemoglobiny w krwinkach czerwonych (ang. Mean Corpuscular Hemoglobin, MCH),
• Średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej (ang. Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration, MCHC),
• Średnia objętość krwinki czerwonej (ang. Mean Corpuscular Volume, MCV) to parametr umożliwiający ocenę nieprawidłowości dla poszczególnych krwinek,
• RDW (ang. Red-cell Distribution Width) - wskaźnik zmienności objętości krwinek czerwonych,
• Białe krwinki, inaczej leukocyty (ang. White Blood Cells, WBC),
• Neutrofile (NEUT, granulocyty obojętnochłonne),
• Limfocyty (LYM, należą do agranulocytów),
• Monocyty (MONO, zaliczane do agranulocytów),
• Eozynofile (EOS, granulocyty kwasochłonne),
• Bazofile (BASO, granulocyty zasadochłonne),
• Płytki krwi nazywane również trombocytami (ang. Platelets, PLT), 
• Średnia objętość płytki krwi (ang. Mean Platelet Volume, MPV),
• Wskaźnik zmienności objętości trombocytów (ang. Platelet Distribution Width, PDW),
• Tzw. hematokryt płytkowy (ang. Plateletcrit, PCT). 

Morfologia krwi może również zawierać takie informacje jak liczba jądrzastych krwinek czerwonych (NRBC#) czy ilość retikulocytów, będących wskaźnikiem dziennej produkcji erytrocytów w szpiku. Przy zlecaniu tego badania lekarze mogą zaproponować także sprawdzenie dodatkowych parametrów takich jak glukoza czy bilirubina.

• Podstawowe badania krwi - 13 badań ❱
• Podstawowe badania krwi - wersja poszerzona, 18 badań ❱
• Pakiet badań dla kobiet - 20 badań krwi ❱
• Pakiet badań dla mężczyzn - 17 badań krwi ❱ 
• Pakiet badań krwi dla małych dzieci – 9 badań krwi ❱
• Pakiet badań dla wegan i wegetarian – 11 badań krwi ❱
• Kompleksowe badania stanu zdrowia - 23 badania krwi ❱
• Przed wizytą u dietetyka - 18 badań krwi ❱
• Pakiet badań przed ciążą ❱
• Pakiet badań na anemię (niedokrwistość) - 7 badań krwi ❱
• Pakiet badań na wątrobę - 5 badań krwi ❱
• Pakiet badań na choroby układu pokarmowego – 12 badań krwi, moczu i kału ❱
• Pakiet reumatologiczny - 8 badań krwi na choroby reumatyczne ❱

Wyniki badań krwi

1. Jędrzejczak W.W., Co można wykryć za pomocą badania morfologii krwi? Lekarz POZ 2018;1:1-7.