Sprawdź jakie mogą być powikłania po koronawirusie u dorosłych i dzieci na Longevity+

PoradnikKoronawirus (COVID-19)

Najczęstsze powikłania po COVID-19

Zakażenie koronawirusem wpływa negatywnie przede wszystkim na układ oddechowy. U niektórych pacjentów obserwuje się również wiele innych powikłań, które odczuwane mogą być przez wiele miesięcy, a nawet lat. Jakie powikłania po koronawirusie występują najczęściej?

4/2/2021

Najczęstsze powikłania po COVID-19

Pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 jest obecnie największym wyzwaniem dla opieki zdrowotnej. W wielu przypadkach okazuje się, że to nie infekcja a powrót do zdrowia stanowi duże wyzwanie. Zakres i ciężkość długoterminowych powikłań po przejściu zakażenia COVID-19 nie są jeszcze tak dobrze poznane, jak następstwa grypy, ale pojawiające się dane wskazują, że wielu pacjentów doświadcza trwałych dolegliwości określanych jako Post-COVID lub Long COVID.Dochodzi do tego, ze względu na łączenie się koronawirusa z receptorem ACE2 obecnym w wielu komórkach i tkankach organizmu m.in. w płucach, sercu, naczyniach krwionośnych i nerkach. Powikłania po COVID-19 zgłaszane są również przez osoby, które łagodnie lub nawet bezobjawowo przeszły infekcję.

Z obserwacji wynika, że przewlekłe powikłania utrzymujące się po zakażeniu koronariusem, dotyczą głównie układu oddechowego, sercowo-naczyniowego oraz nerwowego. Pogorszenie jakości życia obserwowano po 2 miesiącach od zakażenia u około 44% badanych we Włoszech. Zgłaszali oni głównie zmęczenie (53%), duszność (43%), ból stawów (27%) oraz ból w klatce piersiowej (21%).

Najczęściej obserwowane i zgłaszane powikłania po zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2:

Problemy z układem oddechowym: przewlekły kaszel, duszność, zaburzenia czynności płuc, zwłóknieniowa choroba płuc, choroba naczyń płucnych;
Wielu ozdrowieńców skarży się na dolegliwości dermatologiczne: wysypkę oraz łysienie. Wypadanie włosów po COVID-19 uważa się za łysienie telogenowe będące konsekwencją skrócenia fazy wzrostu włosa. Dotyczy ono około 25% osób i najczęściej następuje po około 2-4 miesiącach od infekcji. Łysieniu telogenowemu sprzyja wysoka gorączka, brak apetytu oraz niedobory składników odżywczych, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ np. ibuprofen, kwas acetylosalicylowy), a także stres;
Chroniczne zmęczenie;
Psychiatryczne: zmiany nastroju, depresja i lęk;
Nasilony stan zapalny;
Objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: bóle mięśni i stawów;
Objawy neurologiczne takie jak utrzymywanie się zaburzeń węchu i smaku, bóle i zawroty głowy, zaburzenia funkcji poznawczych (pamięci i koncentracji), deregulacja rytmu snu;
Problemy sercowo-naczyniowe: uszkodzenie mięśnia sercowego, niewydolność serca, powikłania arytmiczne, bóle w klatce piersiowej, nadciśnienie, zatory i zakrzepy żylne;
Dolegliwości ze strony układu pokarmowego: biegunka, nudności;
Nieprawidłowe wartości testów wątrobowych - dotyczy to głównie mężczyzn i pacjentów długotrwale hospitalizowanych;
Ostra niewydolność nerek - u otyłych pacjentów ryzyko ostrej niewydolności nerek jest wyższe.

Powyższe dolegliwości mogą wiązać się ze stanem zapalnym w organizmie, uszkodzeniem narządów wewnętrznych lub zaostrzeniem chorób przewlekłych.

Kto jest najbardziej narażony na ryzyko powikłań po COVID-19?

Wyższe prawdopodobieństwo pojawienia się długotrwałych powikłań po zakażeniu koronawirusem występuje u osób starszych, z nadwagą lub otyłością, chorobami przewlekłymi oraz u astmatyków.

Skutki zakażenia koronawirusem u dzieci

Dzieci przechodzą koronawirusa łagodnie, skąpoobjawowo lub bezobjawowo. Jednak u niektórych dzieci obserwuje się po 2-6 tygodniach od zakażenia powikłania po koronawirusie. Nazywane są one PIMS - TS, czyli pediatryczny wieloukładowy zespół zapalny (ang. Paediatric Inflammatory Multisystem Syndrome). Zespół ten uznawany jest za ogólnoustrojową odpowiedź zapalną organizmu na zakażenie. Główne symptomy to wysoka gorączka, problemy z oddychaniem, dolegliwości skórne, kardiologiczne oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, biegunka, wymioty). Na szczęście obecnie PIMS-TS występuje bardzo rzadko.

Jakie badania warto wykonać po COVID-19?

W przypadku uciążliwych i długotrwałych powikłań po zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2 należy skontaktować się z lekarzem, który oceni jakie badania trzeba wykonać. RTG płuc lub tomografia klatki piersiowej umożliwia ocenę stanu płuc. Pracę i pojemność płuc sprawdzić można także za pomocą spirometrii. Wizyta u kardiologa umożliwi sprawdzenie, czy nie ma powikłań sercowo-naczyniowych.

Można wykonać również badania laboratoryjne. Pakiet badań krwi oceniający ogólny stanu zdrowia po zakażeniu koronawirusem, przeznaczony jest dla wszystkich osób, które przeszły infekcję COVID-19. Najlepiej badanie wykonać miesiąc po infekcji. W skład pakietu wchodzi 8 badań wykonanych z próbki krwi żylnej:

Morfologia
Białko C-reaktywne (CRP)
Próby wątrobowe (ALT, AST, ALP, BIL, GGTP)
Dehydrogenaza mleczanowa
Kreatynina
Stężenie D-dimerów
Witamina D metabolit 25(OH)
Stężenie przeciwciał IgG specyficznych dla koronawirusa SARS-CoV-2

Uzyskane wyniki mogą być podstawą do dalszej diagnostyki lub wprowadzenia leczenia.

Oznaczenie przeciwciał anty-S umożliwia sprawdzenie poziomu odporności na SARS-CoV-2 u osób zaszczepionych i ozdrowieńców.

Czy da się zapobiegać powikłaniom po koronawirusie?

Specjaliści wyrażają nadzieję, że koronawirus nie pozostawi długotrwałych negatywnych skutków zdrowotnych u pacjentów. Aby to ocenić i uzyskać wiarygodne informacje potrzeba więcej czasu oraz badań. Obecnie nie ma oficjalnych wytycznych określających sposób postępowania z osobami, które przeszły infekcję COVID-19. Warto dbać o siebie i o odporność organizmu. Jeśli jeszcze nie byliśmy zakażeni koronawirusem, przede wszystkim należy stosować środki ochrony osobistej i nie przebywać w miejscach dużych skupisk ludzi, aby uniknąć infekcji i powikłań z nią związanych.

Bibliografia:

Carfì A., Bernabei R., Landi F.,Persistent Symptoms in Patients After Acute COVID-19. JAMA 2020; 324(6): 603–605.
Centers for Disease Control and Prevention. Late sequelae of COVID-19. [dostęp online: 1.04.2021]
Fernandes P.M.P., Mariani A. W., Life post-COVID-19: symptoms and chronic complications. Sao Paulo Medical Journal 2021; 139(1): 1-2.
Fernández-Sarmiento J. i wsp., Paediatric inflammatory multisystem syndrome temporally associated with COVID-19 (PIMS-TS): a narrative review and the viewpoint of the Latin American Society of Pediatric Intensive Care (SLACIP) Sepsis Committee. BMJ Paediatrics Open 2021; 5(1): e000894.

Udostępnij