Beta-glukan - naturalna metoda wsparcia odporności

Na polskim rynku rośnie liczba preparatów i suplementów diety zawierających w składzie beta-glukan. Beta-glukan to naturalny polisacharyd występujący w ścianie komórkowej bakterii, grzybów i drożdży. Należy do rozpuszczalnych frakcji błonnika pokarmowego. Znajdziemy go również w niektórych ziarnach zbóż, głównie w owsie i jęczmieniu oraz w algach.

• Połączone za pomocą wiązań β-(1,3-) i β-(1,4-) – rozpuszczalne w wodzie, znajdujące się np. w produktach zbożowych;    
• Lub β-(1,3-) i β-(1,6-) – nierozpuszczalne w wodzie, otrzymywane np. z grzybów lub drożdży piekarskich Saccharomyces cerevisiae.

Przeprowadzane analizy wykazały, że beta-glukan pochodzący z drożdży jest bezpieczny i dobrze tolerowany przez organizm człowieka. Wykorzystywany jest w technologii żywności w przemyśle spożywczym jako emulgator lub składnik stabilizujący i zagęszczający np. w zupach, sosach czy napojach. Wchodzi w skład żywności funkcjonalnej, czyli takiej, która ma poparty odpowiednimi badaniami i udokumentowany korzystny wpływ na zdrowie i organizm człowieka. Beta-glukan szczególnie polecany jest osobom z osłabionym układem immunologicznym i problemami jelitowymi.

Badania wykazały, że beta-glukany wykazują korzystne efekty zdrowotne:

• Obniżenie poziomu cholesterolu;
• Zwiększają lepkość spożywanego pokarmu, dzięki czemu glukoza jest stopniowo wchłaniana, co przekłada się z kolei na korzystny wpływ na poziom cukru i glikemię poposiłkową;
• Wiążą kwasy żółciowe;
• Ograniczają wchłanianie szkodliwych metali ciężkich (np. ołowiu) z jedzenia;
• Działanie profilaktyczne insulinooporności;
• Mogą oddziaływać na zmniejszenie masy ciała, poprzez wydłużenie działania hormonu cholecystokininy, który hamuje apetyt i zapewnia dłuższe uczucie sytości;
• Modulują mikroflorę jelitową;
• Regulują pracę jelit;
• Mogą być pomocne w profilaktyce niedokrwiennej choroby serca;
• Kontrola ciśnienia krwi;
• Beta glukan stosowany jest również w pielęgnacyjnych i leczniczych preparatach kosmetycznych wsipierającą w chorobach skórnych i gojeniu się ran, a także odżywieniu paznokci i włosów;
• Mogą wykazywać działanie przeciwnowotworowe.

Beta-glukan stymuluje komórki odpornościowe, aktywując makrofagi, limfocyty T oraz układ dopełniacza. Wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego człowieka, dlatego zalecany jest osobom starszym, zmagającym się z infekcjami i chcącym zadbać o swoją odporność. Badania pokazały, że na odporność największy wpływ mają β-glukany pochodzące z grzybów i drożdży. W 2002 roku Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) wystosowała oświadczenie mówiące o tym, że dzienna dawka 3 gramów beta-glukanu wraz z 30-35 gramów błonnika pokarmowego zapewnia korzystne efekty zdrowotne i wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego.  

U osób zmagających się z infekcjami górnych dróg oddechowych beta-glukan zmniejszał nasilenie tych infekcji oraz ich objawy. Suplementacja nierozpuszczalnymi (1,3) - (1,6) -beta-glukanami pochodzącymi z drożdży zmniejszyła liczbę przeziębień o 20-25% w porównaniu z placebo, co potwierdza ich ochronne działanie.

Beta-glukan znajdziemy w wielu produktach spożywczych (np. w kukurydzy, zbożach: owsie, jęczmieniu, pszenicy oraz w życie), kosmetycznych oraz w suplementach diety. Aby osiągnąć jak najlepsze korzyści ważne jest, aby stosować beta-glukan regularnie.

1. Auinger A., Riede L., Bothe G. i wsp., Yeast (1,3)-(1,6)-beta-glucan helps to maintain the body’s defence against pathogens: a double-blind, randomized, placebo-controlled, multicentric study in healthy subjects. European Journal of Nutrition 2013, 52: 1913–1918.
2. Dharsono T., Rudnicka K., Wilhelm M., Schoen Ch. Effects of Yeast (1,3) - (1,6) -Beta-Glucan on Severity of Upper Respiratory Infections: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Study in Healthy Subjects. Journal of the American College of Nutrition 2019,38(1):40-50.
3. Food and Drug Administration, HHS., Food labeling: health claims; soluble dietary fiber from certain foods and coronary heart disease. Interim final rule. Federal Register 2002, 67(191): 61773-61783.
4. Pengkumsri N. i wsp., Extraction of β-glucan from Saccharomyces cerevisiae: Comparison of different extraction methods and in vivo assessment of immunomodulatory effect in mice. Food Science and Technology 2017, 37(1): 124-130.
5. Stier H., Ebbeskotte V., Gruenwald J. Immune-modulatory effects of dietary Yeast Beta-1,3/1,6-D-glucan. Nutrition Journal 2014, 13(38).