PoradnikChoroby i Schorzenia

Escherichia coli - bakteria o dwóch obliczach

Escherichia coli jest bakterią, która może jednocześnie fizjologicznie zamieszkiwać nasze jelita i żyć z nami w symbiozie lub stanowić groźny dla zdrowia patogen. W artykule opisano rolę prozdrowotnych E. coli i skutki zakażenia patogennymi szczepami.

01.10.2019

Bakteria Escherichia coli – czym jest i gdzie się znajduje? Rodzaje szczepów E. coli

Escherichia coli, zwana również pałeczką okrężnicy, jest Gram-ujemną bakterią. Należy do fakultatywnych beztlenowców o zdolności do oddychania tlenem. E. coli kolonizuje organizmy wszystkich ssaków na ziemi, a także niektórych zimnokrwistych zwierząt (np. ryb) w warunkach odpowiedniej temperatury. Często jest pierwszą bakterią, która “wprowadza się” do organizmu noworodka i zamieszkuje w nim przez całe życie człowieka.

Charakterystyka bakterii Escherichia coli

Escherichia coli (E. coli) to bakteria należąca do rodziny Enterobacteriaceae. Naturalnie występuje w jelitach ludzi i zwierząt, gdzie pełni istotne funkcje w procesie trawienia. Większość szczepów E. coli jest nieszkodliwa, jednak niektóre mogą wywoływać groźne infekcje, zarówno pokarmowe, jak i układu moczowego.

Naturalne występowanie E. coli w organizmie człowieka

Niektóre szczepy E. coli wchodzą w symbiozę z ludzkim organizmem. Bakterie te jako pierwsze kolonizują przewód pokarmowy dziecka w czasie narodzin.
W naturalnych warunkach E. coli zasiedla jelita i wspiera produkcję witamin z grupy B oraz K. Obecność tej bakterii w układzie pokarmowym nie stanowi zagrożenia, dopóki nie przedostanie się do innych części ciała – np. dróg moczowych, gdzie może wywołać infekcję.
Symbiotyczna E. coli spełnia różne pożyteczne zadania:
  • Uczestniczy w rozkładzie pokarmu w jelitach;
  • poprawia wchłanianie żelaza przez komórki;
  • zużywa tlen znajdujący się w jelitach, dzięki czemu poprawia środowisko dla anaerobów (mikroorganizmów beztlenowych);
  • ma zdolność do konkurencyjnego wypierania patogenów ze swoich terenów w jelitach.

Jaki rodzaj E. coli mam w jelitach?

W ramach badań mikroflory jelitowej możliwe jest określenie, czy nasze jelita zamieszkują szczepy E. coli o działaniu prozdrowotnym, czy też dochodzi do dysbiozy z powodu przeważającej ilości szczepów o możliwym działaniu patogennym.

Aby poznać skład swojej mikroflory jelitowej, wystarczy wykonać jedno z poniższych badań:

Przeczytaj więcej o badaniach w kierunku mikroflory jelitowej ❱


Główne szczepy E. coli – które są niebezpieczne?

Do najbardziej niebezpiecznych szczepów zalicza się m.in.:
  • EHEC (Enterohemorrhagic E. coli) – może powodować krwotoczne zapalenie jelita grubego i zespół hemolityczno-mocznicowy. Zakażenia szczepami EHEC mają najczęściej charakter lokalnych epidemii;
  • ETEC (Enterotoxigenic E. coli) – ETEC (Enterotoxigenic E. coli) - odpowiada za znaczną ilość przypadków biegunki podróżnych. O biegunce podróżnych mówi się w kontekście zakażeń skażoną żywnością bądź wodą wśród osób podróżujących do krajów o niższym poziomie higieny. Najwyższe ryzyko biegunki podróżnych istnieje na terenie Afryki, Azji Południowej, Bliskiego Wschodu oraz Ameryki Łacińskiej. Biegunka podróżnych może również być spowodowana innymi bakteriami, wirusami bądź też zwyczajnym stresem i zmianą diety związanymi ze zmianą pobytu. Problem biegunki dotyczy od 30 do 70% osób w podróży;
  • UPEC (Uropathogenic E. coli) – główny sprawca zakażeń dróg moczowych. Szacuje się, że UPEC odpowiedzialne są za ponad 80% przypadków ZUM. Sugeruje się, że szczepy UPEC kolonizujące drogi moczowe mogą pochodzić z przewodu pokarmowego pacjenta tj. własnej flory jelitowej. Transmisja UPEC może również nastąpić poprzez spożycie skażonego pokarmu lub drogą płciową;
  • EPEC i EIEC – wywołują biegunki, szczególnie u dzieci. Te szczepy są zdolne do wnikania do różnych tkanek i powodowania stanów zapalnych. Niektóre dodatkowo są w stanie wytwarzać znaczne ilości enterotoksyn w jelitach. Toksyny te powodują zapalenie ścian jelit i objawy zatrucia. Możliwe jest również wytworzenie przez E. coli neurotoksyny, która prowadzi do różnych objawów neurologicznych.

Jak dochodzi do zakażenia bakterią E. coli?

Bakteria E. coli w wodzie i żywności – główne źródła zakażenia

Do zakażenia szczepami bakterii E. coli dochodzi zazwyczaj na drodze pokarmowej lub poprzez wypicie skażonej wody. Bakterie te znajdują się w surowych przetworach mlecznych oraz niedogotowanej wołowinie. Okres wylęgania się tej bakterii trwa tylko kilka godzin, a same objawy zatrucia pokarmowego są dość nagłe.

Czy bakteria E. coli przenosi się z człowieka na człowieka?

Tak, możliwe jest przenoszenie bakterii E. coli drogą:

  • Fekalno-oralną, szczególnie w warunkach niedostatecznej higieny;
  • bezpośredni kontakt z osobą zakażoną;
  • dotykanie przedmiotów, z którymi osoba chora miała styczność.

Jakie grupy osób są najbardziej narażone na zakażenie?

Najbardziej podatne na zakażenie są:
  • Małe dzieci i niemowlęta -  są bardziej narażone na zakażenia ze względu na nie dość rozwinięty układ odpornościowy. Poza tym dzieci częściej wkładają do ust przedmioty i ręce co znacznie zwiększa ryzyko zakażenia;
  • osoby starsze, również ze względu na słabszy układ odpornościowy oraz na fakt posiadania częstych chorób towarzyszących typu cukrzyca czy osłabiona perystaltyka jelit. Może to zwiększać ryzyko zakażeń;
  • kobiety w ciąży — ze względu na zmiany anatomiczne w obrębie moczowodu w tym poszerzenie moczowodów w trakcie ciąży. Może to sprzyjać rozwojowi zakażeń spowodowanych E.coli w obrębie dróg moczowych;
  • osoby z obniżoną odpornością — między innymi pacjenci onkologiczni, osoby po przeszczepach, zakażeni wirusem HIV oraz osoby stosujące przewlekłą immunosupresję (np. w chorobach autoimmunologicznych). Ich organizm ma ograniczone możliwości zwalczania bakterii, przez co nawet niewielka ilość E. coli może wywołać poważną infekcję.

Objawy zakażenia bakterią E. coli

Zakażenia układu pokarmowego i ich symptomy

Przebieg zależy przede wszystkim od szczepu i zwykle daje się rozpisać na dni. Biegunka podróżnych, wywołana przez szczepy ETEC, zaczyna się dobę lub dwie po zakażeniu, jest wodnista, bez krwi i śluzu, i ustępuje samoistnie w ciągu trzech, czterech dni. Zakażenie szczepem EHEC wygląda inaczej: pierwsze objawy pojawiają się zwykle po trzech, czterech dniach, biegunka bywa krwawa, towarzyszą jej silne kurczowe bóle brzucha, a gorączka jest umiarkowana albo nie ma jej wcale. U małych dzieci obraz jest najmniej specyficzny, a zagrożeniem jest nie sama biegunka, tylko tempo, w jakim prowadzi do odwodnienia.

Kiedy pilnie do lekarza

Większość zakażeń pokarmowych E. coli mija samoistnie, ale kilka sygnałów zmienia sytuację z „przeczekać w domu” na „skontaktować się z lekarzem dziś”. U dorosłego są to: biegunka trwająca dłużej niż trzy dni, biegunka z krwią, gorączka powyżej 38°C, wymioty uniemożliwiające przyjmowanie jakichkolwiek płynów, a także gorączka z dreszczami i bólem okolicy lędźwiowej, która przy zakażeniu dróg moczowych wskazuje już na zajęcie nerek.

U dziecka próg jest niższy, bo odwodnienie rozwija się w godzinach, nie w dniach. Niepokoić powinny: krwawa biegunka, brak oddawania moczu przez 12 godzin lub dłużej, nietypowa senność albo drażliwość, uporczywe wymioty oraz klasyczne oznaki odwodnienia - suchość w ustach, brak łez podczas płaczu, zapadnięte oczy i skóra, która po uszczypnięciu wolno wraca na miejsce. U niemowlęcia poniżej trzeciego miesiąca życia każde podejrzenie zakażenia dróg moczowych jest wskazaniem do pilnej konsultacji.

Bakteria E. coli w moczu – czy jest groźna?

Przyczyny obecności E. coli w moczu

Sam fakt wyhodowania E. coli z moczu nie przesądza jeszcze o chorobie - decyduje liczba bakterii i to, czy towarzyszą jej objawy. Najczęściej rzeczywiście oznacza to zakażenie dróg moczowych, które wynika z przedostania się bakterii z okolic odbytu do cewki moczowej.
Dla osób z dobrą odpornością zakażenie może być stosunkowo łagodne i łatwe do wyleczenia. Jednak u osób z grup ryzyka – takich jak kobiety w ciąży, seniorzy czy pacjenci z osłabioną odpornością – infekcja może przybrać cięższy przebieg, a nieleczona prowadzić do powikłań, np. odmiedniczkowego zapalenia nerek czy nawet urosepsy. Objawy zakażenia układu moczowego wywołanego przez E. coli

Symptomy obejmują:
  • Bolesne oddawanie moczu;
  • uczucie parcia na pęcherz;
  • gorączkę;
  • ból w okolicy lędźwiowej.

Diagnostyka laboratoryjna zakażeń układu moczowego

W celu potwierdzenia zakażenia wykonuje się:
  • Dokładny wywiad przeprowadzony przez lekarza;
  • badanie ogólne moczu;
  • posiew moczu.

Jak czytać wynik posiewu moczu

Wynik posiewu to nie jest odpowiedź „tak” albo „nie”, tylko liczba - i właśnie ona decyduje o rozpoznaniu. Za znamienną bakteriurię przyjmuje się zwykle co najmniej 10⁵ CFU/ml (sto tysięcy komórek w mililitrze) w moczu ze środkowego strumienia. Niższe wartości, rzędu 10³ czy 10⁴, u osoby z typowymi objawami też bywają istotne, ale u osoby bez dolegliwości najczęściej oznaczają zanieczyszczenie próbki. Opis „flora mieszana” albo „wzrost zanieczyszczający” to zwykle sygnał, że mocz pobrano nieprawidłowo, a nie że w pęcherzu żyje kilka gatunków bakterii naraz.

Stąd bierze się druga rzecz warta zapamiętania: dodatni posiew bez objawów zazwyczaj nie jest wskazaniem do antybiotyku. Taki stan nazywa się bezobjawową bakteriurią i u większości osób leczy się go wyłącznie wtedy, gdy chodzi o kobietę w ciąży albo o pacjenta przed planowanym zabiegiem urologicznym. Leczenie „na wszelki wypadek” w pozostałych przypadkach nie chroni przed niczym, a napędza antybiotykooporność.

Jakość wyniku zaczyna się przy pojemniku. Mocz pobiera się rano, po umyciu okolicy cewki, do jałowego pojemnika, odrzucając pierwszą porcję i łapiąc dopiero środkowy strumień. Próbkę trzeba dostarczyć do laboratorium w ciągu dwóch godzin albo przechować w lodówce, a badania nie wykonuje się w trakcie antybiotykoterapii ani tuż po niej, bo wynik będzie fałszywie ujemny. Więcej o samym badaniu znajdziesz w artykule o badaniu moczu.



Jakie są metody leczenia infekcji układu moczowego?

Leczenie zazwyczaj obejmuje:
  • Antybiotyki;
  • leki przeciwbólowe;
  • leki przeciwzapalne;
  • regularne nawadnianie organizmu.

Jak zapobiegać nawrotom zakażeń układu moczowego?

W profilaktyce zaleca się:
  • Dbanie o higienę intymną;
  • unikanie długotrwałego wstrzymywania moczu;
  • stosowanie probiotyków;
  • picie dużej ilości wody;

Nawracające zakażenia układu moczowego

O nawrotowym zakażeniu mówi się wtedy, gdy epizody powtarzają się co najmniej dwa razy w ciągu pół roku albo trzy razy w ciągu roku. Warto odróżnić dwie sytuacje, bo prowadzą do innych decyzji: nawrót to powrót tej samej bakterii, zwykle w ciągu dwóch tygodni od zakończenia leczenia i często oznacza, że terapia była za krótka albo bakteria jest oporna; reinfekcja to nowe zakażenie innym szczepem, zwykle po dłuższej przerwie, i wskazuje raczej na czynniki sprzyjające niż na nieskuteczny lek.

U kobiet najczęstsze z tych czynników to aktywność seksualna, stosowanie środków plemnikobójczych, zaparcia i - po menopauzie - spadek estrogenów zmieniający florę pochwy. Postępowanie zaczyna się od rzeczy prostych: pełne nawodnienie w ciągu dnia, oddawanie moczu po stosunku, niewstrzymywanie mikcji. Dopiero gdy to nie wystarcza, lekarz rozważa profilaktykę farmakologiczną, w tym pojedynczą dawkę po stosunku u kobiet, u których zakażenia mają z nim wyraźny związek.

Są też sytuacje, w których nawroty wymagają diagnostyki obrazowej, a nie kolejnej recepty: zakażenie u mężczyzny (u niego każde ZUM traktuje się jako powikłane), zakażenie u dziecka, gorączka z bólem okolicy lędźwiowej, krew w moczu utrzymująca się po leczeniu oraz brak poprawy po 48-72 godzinach prawidłowego antybiotyku. Wtedy właściwym krokiem jest USG układu moczowego i konsultacja urologiczna.

Jakie choroby mogą wywołać zakażenia bakterią E. coli?

Zapalenie układu moczowego i jego konsekwencje

Nieleczone zapalenie układu moczowego może prowadzić do:
  • Zapalenia nerek (odmiedniczkowego zapalenia nerek);
  • sepsy, szczególnie u osób z grup ryzyka.

Biegunki i zatrucia pokarmowe związane z E. coli

W przypadku zatrucia bakterią E. coli drogą pokarmową mogą występować:  biegunka, wymioty, nudności, a także złe samopoczucie, kurczowe bóle brzucha i gorączka. Bakteria może przetrwać w niekorzystnych warunkach i łatwo się przenosi. Najcięższe objawy spowodowane są zakażeniem Escherichia coli O157:H7 (STEC). U 5-10% zakażonych może dojść do rozwinięcia zespołu hemolityczo-mocznicowego. Po około tygodnia od zakażenia, gdy biegunki ustępują, pojawiają się objawy tego zespołu — rzadsze oddawanie moczu, bardzo silne zmęczenie, bladość policzków i wewnętrznych stron dolnych powiek. W takim przypadku może dojść do zahamowania funkcji nerek.

Posocznica i inne ciężkie infekcje wywołane przez E. coli

E.coli w określonych warunkach może wywołać poważne, a nawet zagrażające życiu infekcje ogólnoustrojowe, w tym posocznicę (sepsę). Szczególnie narażeni są pacjenci hospitalizowani, z obniżoną odpornością, po zabiegach chirurgicznych, cewnikowani.

Jak dochodzi do zakażeń inwazyjnych?

Zakażenia ogólnoustrojowe wywołane przez E. coli zazwyczaj mają charakter endogenny, co oznacza, że bakterie pochodzą z własnej flory pacjenta. W normalnych warunkach E. coli zasiedla przewód pokarmowy, ale jeśli przedostanie się do obszarów organizmu – np. krwi, układu moczowego, dróg żółciowych czy jamy brzusznej – może wywołać poważne infekcje.
Najczęstsze ciężkie zakażenia wywoływane przez E. coli:
Objawy obejmują:
  • Wysoką gorączkę lub hipotermię;
  • przyspieszone tętno i oddech;
  • spadek ciśnienia tętniczego;
  • zaburzenia świadomości;
  • objawy niewydolności wielonarządowej.
Sepsa może rozwinąć się szybko i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej – leczenia na oddziale intensywnej terapii, podawania antybiotyków i płynów dożylnych.

Jak lekarze diagnozują zakażenia bakterią E. coli?

Badania laboratoryjne w kierunku obecności bakterii

Diagnostyka opiera się na:
  • Analizie próbek moczu, kału lub krwi;
  • identyfikacji szczepu bakterii;
  • ocenie wrażliwości na antybiotyki.

Jakie testy wykrywają zakażenia E. coli?

Stosuje się m.in.:
  • Testy immunoenzymatyczne (ELISA);
  • PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy);
  • posiewy na specjalistycznych podłożach.

Diagnostyka E. coli u niemowląt i kobiet w ciąży

W tych grupach zaleca się częstsze badania profilaktyczne, m.in. kontrolne posiewy moczu, ze względu na wyższe ryzyko powikłań.

Leczenie zakażeń bakterią Escherichia coli

Kiedy konieczne jest leczenie antybiotykami?

Antybiotyki stosuje się w przypadkach:
  • Umiarkowanych i ciężkich zakażeń;
  • ZUM z objawami ogólnymi.

Kiedy antybiotyk może zaszkodzić

Brzmi to wbrew intuicji, ale przy jednym typie zakażenia E. coli antybiotyk pogarsza sytuację. Chodzi o szczepy produkujące toksynę Shiga (EHEC, nazywane też STEC lub VTEC, z najbardziej znanym O157:H7), które odpowiadają za krwawą biegunkę. Antybiotyk rozbija komórki bakterii, a rozpad uwalnia do jelita dodatkową porcję toksyny - i właśnie ona uszkadza naczynia nerek. Z tego samego powodu odradza się leki hamujące perystaltykę, takie jak loperamid: zatrzymana treść jelitowa to dłuższy kontakt z toksyną.

Powikłaniem, o które toczy się gra, jest zespół hemolityczno-mocznicowy, czyli równoczesna ostra niewydolność nerek, niedokrwistość z rozpadu krwinek i spadek liczby płytek. Rozwija się u 5-10% zakażonych, najczęściej u dzieci poniżej piątego roku życia, i ma jedną cechę, która myli najbardziej: pojawia się zwykle około siódmego dnia choroby, dokładnie wtedy, gdy biegunka zaczyna ustępować. Poprawa nie oznacza więc końca zagrożenia.

Sygnałami alarmowymi są w tej fazie: wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub jego brak, skrajne osłabienie, bladość skóry i śluzówek, obrzęki wokół kostek i stóp. Przy krwawej biegunce, zwłaszcza u dziecka, właściwą decyzją jest kontakt z lekarzem i nawadnianie, a nie sięganie po antybiotyk czy lek zapierający z domowej apteczki.

Naturalne sposoby wspomagania leczenia infekcji

Pomocniczo można stosować:
  • Żurawinę (utrudnia przyleganie bakterii do ścian pęcherza);
  • probiotyki;
  • zioła moczopędne np. skrzyp, pokrzywa, która działa również przeciwzapalnie.

Jak długo trwa leczenie zakażenia E. coli?

Leczenie trwa zazwyczaj od 3 do 7 dni, jednak w przypadku powikłań może zostać wydłużone. Czas terapii zależy od lokalizacji zakażenia i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Jak zapobiegać zakażeniu bakterią E. coli?

Higiena rąk i żywności jako podstawowa ochrona

  • Myj ręce po skorzystaniu z toalety;
  • myj ręce przed i po przygotowywaniu oraz spożywaniu posiłku;
  • myj ręce po każdym kontakcie ze zwierzęciem oraz jego otoczeniem;
  • myj warzywa i owoce dokładnie pod bieżącą wodą;
  • unikaj spożywania surowego mleka, niepasteryzowanych produktów mlecznych czy soków;
  • po przygotowywaniu surowego mięsa umyj wszystko, co miało z nim kontakt, a mięso gotuj dokładnie;
  • nie połykaj wody w czasie pływania w jeziorach, stawach, rzekach czy w basenach.

Jak unikać kontaktu z bakteriami E. coli?

  • Unikaj kąpieli w zanieczyszczonych akwenach;
  • korzystaj z bezpiecznych źródeł wody pitnej;
  • nie dziel ręczników czy sztućców z osobami zakażonymi.

Bakteria E. coli w kontekście badań naukowych

E. coli jako probiotyk

Szczep E. coli Nissle 1917 ma zastosowanie jako probiotyk. Wykazano, że przyjmowanie preparatów z tym szczepem bakterii jest skuteczne w podtrzymywaniu remisji wśród chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Niestety nie udowodniono takiego działania w chorobie Leśniowskiego-Crohna.
Ponadto szczep Escherichia coli Nissle 1917 reguluje ekspresję genu ZO-1, co skutkuje stabilizacją połączeń ścisłych między enterocytami i zwiększa szczelność bariery jelitowej.

Nowoczesne metody wykrywania i leczenia infekcji

Postęp technologiczny umożliwia szybkie wykrycie bakterii i jej szczepu dzięki testom molekularnym i automatycznym analizatorom.

Rola E. coli w badaniach genetycznych

E. coli to jedna z najlepiej poznanych bakterii, wykorzystywana w biotechnologii i inżynierii genetycznej – m.in. do produkcji insuliny i innych leków biologicznych.

Jakie są perspektywy przyszłych terapii przeciwko zakażeniom E. coli?

Przyszłość leczenia zakażeń E. coli może należeć do terapii celowanych oraz probiotykoterapii.
Rosnąca oporność bakterii Escherichia coli na antybiotyki stanowi poważne wyzwanie w leczeniu zakażeń. W odpowiedzi na to, naukowcy i firmy biotechnologiczne intensywnie pracują nad nowymi strategiami terapeutycznymi. Celem jest nie tylko zwalczanie infekcji, ale także ograniczenie ryzyka rozwoju oporności i skutków ubocznych klasycznych antybiotyków.
  • Bakteriofagi – wirusy zwalczające bakterie
    Jedną z najciekawszych alternatyw dla antybiotyków są bakteriofagi – naturalne wirusy atakujące wyłącznie bakterie. Terapia fagowa pozwala na precyzyjne niszczenie konkretnych szczepów E. coli, bez wpływu na zdrową florę bakteryjną. W porównaniu z antybiotykami bakteriofagi atakują tylko konkretny szczep bakterii, nie niszczą przy tym flory jelitowej, dzięki czemu pozbawione są typowych dla antybiotyków działań niepożądanych. Trwają badania nad fagoterapią w leczeniu ZUM, sepsy i biegunek wywołanych przez E. coli, także w postaci leków doustnych i preparatów dopochwowych.
  • Inhibitory adhezji bakteryjnej
    E. coli przyczepia się do komórek nabłonka jelitowego lub dróg moczowych za pomocą specjalnych struktur – fimbr. Nowe terapie koncentrują się na blokowaniu tych mechanizmów przylegania, co może skutecznie zapobiegać kolonizacji i rozwojowi infekcji, szczególnie układu moczowego;
  • Szczepionki przeciwko E. coli
    Trwają intensywne prace nad stworzeniem skutecznych szczepionek przeciwko patogennym szczepom E. coli, szczególnie EHEC i ETEC. Szczepionki te mogą znaleźć zastosowanie u dzieci, osób starszych oraz podróżujących do krajów rozwijających się. Opracowywane są zarówno preparaty doustne, jak i domięśniowe;
  • Terapie immunologiczne i probiotyczne
    Wspieranie odporności organizmu poprzez immunoterapie (np. przeciwciała monoklonalne) oraz probiotyki konkurujące z E. coli to kolejne obiecujące kierunki badań. Niektóre szczepy probiotyczne mogą aktywnie wypierać patogeny z jelit i zapobiegać infekcjom dróg moczowych;
  • Nanotechnologia i nowoczesne systemy dostarczania leków
    Nanocząstki i mikrotransportery mogą umożliwiać celowane dostarczanie leków przeciwbakteryjnych, zwiększając skuteczność terapii przy mniejszej dawce leku i mniejszym ryzyku działań niepożądanych.

Przeczytaj więcej o tym, jak zadbać o zdrowe jelita ❱


Najczęstsze pytania o zakażenie E. coli

Mam E. coli w posiewie moczu, ale nic mi nie dolega. Leczyć?

W większości przypadków nie. Dodatni posiew bez objawów to bezobjawowa bakteriuria i antybiotyk podaje się w niej tylko kobietom w ciąży oraz osobom przed zabiegiem urologicznym. W pozostałych sytuacjach leczenie nie przynosi korzyści, a zwiększa ryzyko oporności.

Czy E. coli w jelitach to coś złego?

Nie, to normalny mieszkaniec jelita grubego. Problem zaczyna się wtedy, gdy do organizmu trafia szczep chorobotwórczy albo gdy zwykła, „nasza” E. coli przedostanie się poza jelito - do dróg moczowych, krwi czy jamy brzusznej.

Czy zakażenie E. coli jest zaraźliwe?

Tak, drogą fekalno-oralną. Do przeniesienia wystarczy niedomyta ręka po toalecie lub po zmianie pieluchy, wspólny ręcznik albo ta sama deska do krojenia użyta do surowego mięsa i do sałaty. Bakterie bywają obecne w kale jeszcze przez tygodnie po ustąpieniu objawów, u dzieci dłużej niż u dorosłych.

Czy po antybiotyku trzeba odbudowywać florę jelitową?

Antybiotyk nie odróżnia bakterii chorobotwórczych od pożytecznych, więc po terapii mikrobiota bywa zubożona - stąd częsta biegunka poantybiotykowa. Wsparciem są probiotyki i prebiotyki oraz żywność fermentowana, a przy utrzymujących się dolegliwościach warto sprawdzić stan mikrobioty badaniem.

Czy da się zaszczepić przeciwko E. coli?

Nie ma dziś szczepionki dostępnej w rutynowej praktyce. Prace trwają, między innymi nad preparatami dla podróżnych i dla kobiet z nawracającymi zakażeniami dróg moczowych, ale na razie profilaktyka opiera się na higienie rąk, obróbce termicznej żywności i unikaniu wody z niepewnych źródeł.

Bibliografia:

Blount ZD. The unexhausted potential of E. coli. Elife. 2015;4:e05826.
Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Emerging and Zoonotic Infectious Diseases (NCEZID), Division of Foodborne, Waterborne, and Environmental Diseases (DFWED).
Conway T, Cohen PS. Commensal and Pathogenic Escherichia coli Metabolism in the Gut. Microbiol Spectr. 2015;3(3):10.1128/microbiolspec.MBP-0006-2014.
La Fata G., Weber P., Mohajeri M.H.: Probiotics and the Gut Immune System: Indirect Regulation. Probiotics Antimicrob Proteins. 2018; 10 (1): 11-21.
Mach T., Mrukowicz J.: Biegunka podróżnych. Medycyna Praktyczna 2019.
Szajewska H.: Probiotyki – aktualny stan wiedzy i zalecenia dla praktyki klinicznej. Med. Prakt., 2017; 7-8: 19–37.
Cieślik P., Bartoszcze M. (2011). Enterokrwotoczne szczepy Escherichia coli (EHEC)–zagrożeniem dla zdrowia publicznego. Medycyna Weterynaryjna Vol. 9 Nr 67. s. 571 - 577.
Półtorak K., Wieczorek K., Osek J. (2016). Patogenne Escherichia coli–mechanizmy chorobotwórczości. Med. Weter. Vol. 72, Nr 6, s.352-357.
POST. MIKROBIOL., 2011, 50, 3, 175–190 , ENTEROKRWOTOCZNE SZCZEPY ESCHERICHIA COLI (EHEC) I BAKTERIOFAGI KODUJĄCE TOKSYNY SHIGA Joanna Monika Łoś1 *, Grzegorz Węgrzyn
POST. MIKROBIOL., 2016, 55, 1, 45–56, ZNACZENIE UROPATOGENNYCH SZCZEPÓW ESCHERICHIA COLI (UPEC) W ETIOPATOGENEZIE ZAKAŻEŃ UKŁADU MOCZOWEGO.

Udostępnij

Powiązane artykuły

PoradnikChoroby i Schorzenia

Artykuł

Bakterie Clostridium - czym grozi ich obecność w jelitach?

PoradnikChoroby i Schorzenia

Artykuł

Enterococcus - groźne bakterie, które żyją w jelitach

PoradnikChoroby i Schorzenia

Artykuł

Jakie skutki ma infekcja bakteriami Klebsiella?

Zobacz wszystkie
Escherichia coli - bakteria o dwóch obliczach - Longevity+