Co to jest krzywica? Jakie są jej objawy?

Krzywica żywieniowa to choroba kości dotykająca małe dzieci. Charakteryzuje się nieprawidłowym poziomem wapnia, 25-hydroksywitaminy D (25 (OH) D) lub fosforu w surowicy krwi. Dotyka głównie niemowlęta z niewielką ekspozycją na promieniowanie słoneczne lub których matki w okresie ciąży miały niedobory witaminy D.  

Jedną z najczęstszych przyczyn krzywicy w Europie jest niedobór witaminy D. W wielu krajach na całym świecie notuje się u większości społeczeństwa zbyt niską podaż tego składnika. Natomiast w Afryce i Azji za główny powód krzywicy uważa się za małe spożycie wapnia. Niedoborom witaminy D sprzyja unikanie lub brak ekspozycji na światło słoneczne zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, kiedy tego słońca w naszej szerokości geograficznej jest niewiele, ubiór zasłaniający ciało, stosowanie kremów z filtrem UV czy dieta ograniczająca spożycie produktów odzwierzęcych. Witamina D w pożywieniu znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego: tłustych rybach, jajach, mleku i przetworach mlecznych oraz w tranie. Po suplementacji diety częstość występowania krzywicy znacząco zmalała. Niedobór witaminy D obniża wchłaniania wapnia. Do czynników ryzyka krzywicy i osteomalacji zalicza się również dieta uboga w wapń, przewlekła choroba nerek, choroby wątroby, zaburzenia we wchłanianiu jelitowym czy długotrwałe całkowite żywienie pozajelitowe.

Krzywica ma duży wpływ na wzrost i rozwój niemowląt, dzieci oraz młodzieży. Może prowadzić do zaburzeń rozwojowych, deformacji kości, powiększenia nadgarstków lub połączeń chrzęstno-kostnych. Pierwsze symptomy u niemowląt pojawiają się zazwyczaj między 6 a 24 miesiącem życia i jest to zazwyczaj płaczliwość, rozdrażnienie, zaburzenia snu, brak apetytu, zahamowanie przyrostu masy ciała, zmiany w układzie kostnym, opóźnione ząbkowanie i zarastanie ciemiączka, koślawe lub szpotawe kolana. U osób dorosłych krzywica nie występuje, jej odpowiednikiem jest osteomalacja, polegająca na obniżeniu mineralizacji i gęstości kości z powodu niedoboru witaminy D i jej metabolitów.

Dokładna diagnostyka pozwala określić przyczynę tego schorzenia. Oferujemy następujące badania określające poziom wapnia i witaminy D w organizmie dziecka lub matki:  

●  Pakiet badań na choroby kości - sprawdza równowagę wapniowo-fosforanową  i poziom witaminy D w organizmie osoby badanej;

●  20 badań krwi dla kobiet - w tym wapń całkowity i witamina D;

●  11 badań krwi dla osób stosujących dietę wegetariańską lub wegańską;

●  Stężenie 25-hydroksywitaminy D we krwi;

●  9 badań krwi dla małych dzieci - w tym poziom witaminy D.

Krzywica jest schorzeniem, któremu można w łatwy sposób zapobiegać. Do działań profilaktycznych zalicza się głównie:

●  Stosowanie suplementacji witaminy D u noworodków, niemowląt oraz dzieci znajdujących się w grupie ryzyka rozwoju krzywicy;

●  Unikanie niedoborów witaminy D i wapnia u kobiet ciężarnych - ich poziom we krwi matki wpływa na zaspokojenie zapotrzebowania u płodu oraz noworodka;

●  Kobiety stosujące dietę ubogą w wapń i witaminę D np. weganki, które planują ciążę powinny monitorować poziom tych składników w organizmie oraz wprowadzić ewentualną suplementację.

Bibliografia:

1. Płudowski P. i wsp., Krzywica niedoborowa – aktualne spojrzenie na epidemiologię, leczenie i zapobieganie. Postępy Nauk Medycznych 2016; XXIX(10): 760-766.
2. Prentice A., Nutritional rickets around the world. The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology 2013; 136: 201-206.
3. Wagner C.L., Greer F.R., Prewencja krzywicy i niedoboru witaminy D u dzieci i młodzieży. Pediatria po Dyplomie 2009; 13(3): 13-27.