Nadmierna potliwość - przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Przeciętnie człowiek wytwarza między 700 a 900 ml potu w ciągu doby, jednak w nadpotliwości (hyperhydrozie) ilości te mogą być kilkakrotnie większe, dochodząc do nawet kilkunastu litrów na dobę.
Na ciele występują dwa rodzaje gruczołów potowych — apokrynowy i ekrynowy. Gruczoły apokrynowe, to gruczoły zapachowe, są zlokalizowane w okolicy pachowej, wzgórka łonowego, warg sromowych, moszny i sutków, gruczoły te uchodzą do mieszków włosowych. Gruczoły potowe ekrynowe występują w zasadzie na całej powierzchni skóry, a ich przewody wyprowadzają pot bezpośrednio na naskórek.
Pierwotna nadpotliwość, za którą nie stoi inna choroba, może dotyczyć nawet 4% populacji, a jej rodzinne występowanie wskazuje na podłoże genetyczne. Nadpotliwość pierwotna ma też najczęściej ogniskowy charakter, ograniczający się do powierzchni ciała nie większej niż 100 cm2.

• przegrzanie organizmu — gorączka, intensywny wysiłek fizyczny;
• czynniki emocjonalne — ma charakter napadowy, w reakcji na gwałtowne emocje, np. stres, atak paniki czy nerwica, nadpotliwość o podłożu emocjonalnym zwykle ustępuje po 25 r.ż., najczęściej dotyka obszarów takich jak dłonie, stopy, pachwiny, pachy i twarz;
• menopauza;
• leczenie hormonalne;
• stosowane leki — np. morfina, środki psychotropowe, preparaty tyroksyny, naproxen, acyklovir, sotalol;
• zaawansowany proces nowotworowy, choć może być również jednym z pierwszych objawów chłoniaka hodgkina;
• cukrzyca;
• choroby nerek;
• nowotwór układu limfatycznego — nadmierne poty występują nocą, oprócz tego może wystąpić powiększenie węzłów chłonnych, przewlekłe zmęczenie czy utrata apetytu;
• nadczynność tarczycy, szczególnie jeśli nadpotliwości towarzyszą objawy takie jak przewlekłe osłabienie, ciągłe zmęczenie, kołatanie serca czy utrata masy ciała;
• niewydolność serca, w zawale również występuje pocenie się, towarzyszy mu uczucie niepokoju, ból w klatce piersiowej i duszność;
• choroba Parkinsona — współwystępuje z drżeniem mięśni, spowolnieniem;
• uszkodzenie obwodowych nerwów;
• gruźlica (występuje wraz z dotkliwym kaszlem, gorączką, spadkiem masy ciała i dużym osłabieniem);
• choroba Raynauda.

Nadmierna potliwość — leczenie:

• leczenie miejscowe — polega na miejscowym stosowaniu środków łagodzących — pudrów, kwasu borowego, kwasu salicylowego, soli glinu, formaliny. W leczeniu nadpotliwości pach najskuteczniej działa spirytusowy roztwór chlorku glinu (np. Etiaxil, Antidral). Środki zawierające chlorek glinu powinny być stosowane wyłącznie na noc, nie powinno się ich stosować przewlekle, po uzyskaniu poprawy powinny zostać odstawione;
• laserowe usunięcie gruczołów potowych, stosowane gdy inne metody nie przynoszą efektu, zastosowane miejscowo przynoszą trwały efekt, są jednak kosztowne i inwazyjne;
• jonoforeza — w zabiegu tym, dzięki wykorzystaniu pola elektromagnetycznego, pod skórę wprowadza się lecznicze jony różnych związków chemicznych, dzieki zabiegowi dochodzi do hyperkeratozy w obrębie ujść gruczołów, dzięki czemu wydzielanie potu zostaje zahamowane;
• jeśli nadmierna potliwość ma podłoże psychiczne, w leczeniu mogą być zastosowane leki przeciwpsychotyczne i przeciwlękowe.
• na popularności zyskuje również ostrzykiwanie problematycznych miejsc toksyną botulinową A, która hamuje wydzielanie acetylocholiny z zakończeń współczulnych nerwowych włókien, co wpływa na kontrolę czynność wydzielniczą. Pierwsze efekty są widoczne w ciągu 2 do 4 dni, pełnia efektu zaś po upływie około 2 tygodni.
• w szczególnych przypadkach, w których nadmierna potliwość zaburza funkcjonowanie w różnych obszarach życia człowieka (rodzinne, zawodowe itd.) i jest oporna na leczenie, przeprowadzane jest leczenie operacyjne — sympatektomię, w której wycina się część pnia współczulnego, w celu odnerwienia górnych kończyn.

Nadmierna potliwość — co łagodzi objawy?

• Obuwie skórzane,
• adekwatna do potrzeb higiena ciała, częsta zmiana odzieży;
• depilacja pach;
• ubrania z naturalnych, przewiewnych materiałów, takich jak bawełna, len;
• wkładki przeciwpotowe pod pachy, do obuwia, zawierające antybakteryjne jony srebra czy alg morskich.

Nieleczona nadpotliwość może prowadzić do miejscowych infekcji bakteryjnych, zakażeń skóry i wysypki skórnej. Osoby borykające się z problemem nadmiernej potliwości mogą również wykazywać tendencję do wycofywania się z interakcji społecznych, bory

Domowe sposoby na nadpotliwość — zioła:

• szałwia;
• melisa;
• skrzyp polny;
• tymianek;
• rozmaryn;
• pokrzywa.

Zioła mogą być stosowane w formie tabletek dostępnych bez recepty, zawierających szałwie, pokrzywę, skrzyp czy melisę, np. Perspiblock, spożywane w formie ziołowych herbatek (np. napar z szałwii) lub w formie ziołowych kąpieli, które sprawdzają się szczególnie w przypadku nadmiernej potliwości dłoni i stóp.

Bibliografia:

1. Gajewska A., Krajnik M. (2006). Szałwia w leczeniu nadmiernej potliwości u pacjentki z zaawansowaną chorobą nowotworową. Polska Medycyna Paliatywna. Vol. 5, Nr 4, s. 177-180.
2. Prystupa A., Kowal A., Mosiewicz J., Myśliński W. (2007). Hyperhydroza — objawy, diagnostyka i leczenie na podstawie opisu przypadku. MEDYCYNA OGÓLNA. Vol. 13, Nr 4, s. 311-316.
3. https://www.czytelniamedyczna.pl/5646,leczenie-chirurgiczne-nadmiernej-potliwoci-koczyn-glrnych-implikacje-dla-pielgn.html