PoradnikChoroby i Schorzenia

Nefropatia – rodzaje, objawy i metody leczenia chorób nerek

Z artykułu dowiesz się:

1. Czym jest nefropatia?

2. Rodzaje nefropatii

3. Przyczyny powstawania nefropatii

4. Diagnostyka nefropatii

Sprawdź też:

1. Przewlekła niewydolność nerek — przyczyny objawy, diagnostyka, leczenie

2. Rak nerki - badania wykrywające go we wczesnym stadium

3. Zespół hemolityczno-mocznicowy — co to? Objawy, przyczyny, profilaktyka

11/29/2024

Nefropatia jest to przewlekłe uszkodzenie struktur nerek. Nefropatia występuje w wielu postaciach, które różnią się między sobą objawami oraz przyczyną. W tym artykule omówimy najczęstsze rodzaje nefropatii.

Nefropatia IgA

Nefropatia IgA jest uważana za najczęściej występujący typ. Jest to choroba kłębuszkowego zapalenia nerek. Spowodowana jest odkładaniem się immunoglobulin A (IgA) w kłębuszkach nerkowych. Po raz pierwszy została opisana przez Jeana Bergera w 1968 r. w Paryżu. Nazwana została chorobą Bergera od nazwiska autora. W Polsce nefropatię IgA rozpoznajemy w 10-25% przypadków kłębuszkowego zapalenia nerek u dorosłych, mężczyźni chorują 2-6-krotnie częściej niż kobiety. Rozpoznanie nefropatii IgA często stawiane jest w zaawansowanym stadium przewlekłej choroby nerek, gdyż choroba rozwija się powoli.

Objawy choroby obejmują:

Obecność krwi w moczu (krwiomocz);
białkomocz;
obrzęki na twarzy, dłoniach i nogach;
nadciśnienie tętnicze.
Wczesne rozpoznanie jest kluczowe, aby spowolnić postęp choroby i zapobiec niewydolności nerek.

Do czynników zwiększających ryzyko choroby należą:

Wiek:
nadciśnienie tętnicze;
zespół metaboliczny;
otyłość;
palenie papierosów;
białkomocz;
upośledzona funkcja nerek w momencie rozpoznania;
nieobecność krwiomoczu lub stały krwinkomocz.

Leczenie nefropatii IgA ma na celu spowolnienie postępu choroby i ochronę funkcji nerek.

Nefropatia cukrzycowa

Nefropatia cukrzycowa — powstaje w wyniku powikłań cukrzycy typu 1 i 2. W neuropatii cukrzycowej określa się obecność subiektywnych lub klinicznych cech uszkodzenia obwodowego układu nerwowego występujących w przebiegu cukrzycy, po wykluczeniu innych możliwych przyczyn stwierdzanych objawów.

Do objawów związanych z nefropatią cukrzycową należy zaliczyć:

Pojawienie się białka w moczu (albuminuria);
obrzęki kończyn;
nadciśnienie tętnicze;
osłabienie i zmniejszenie apetytu.
Kluczowe jest opanowanie cukrzycy i zmniejszenie ryzyka uszkodzeń nerek. Regularne badania moczu i kontrola poziomu cukru we krwi to kluczowe elementy profilaktyki.

Nefropatia błoniasta

Nefropatia błoniasta to choroba nerek spowodowana odkładaniem się kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych. Stanowi jedną z najczęstszych przyczyn zespołu nerczycowego u osób dorosłych i drugą pod względem częstości przyczynę schyłkowej niewydolności nerek wśród glomerulopatii pierwotnych. Chorobę cechuje obecność zmian zapalnych w błonach kłębuszków nerkowych, które prowadzą do powstawania białkomoczu oraz pogorszenia funkcji nerek.
Nefropatia błoniasta jest najczęstszym typem glomerulopatii występujących wraz z procesem nowotworowym. Nefropatia może występować jako pierwotna postać lub w konsekwencji choroby.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko nefropatii błoniastej są:

Czynniki genetyczne;
choroby autoimmunologiczne;
wirus wątroby typu B;
wirus wątroby typu C;
toczeń rumieniowaty układowy;
zapalenie tarczycy;
czy jako zespół pareneoplazmatyczny.

Choroba objawia się głównie:

białkomoczem;
obrzękami;
podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi.

Nefropatia toczniowa

Nefropatia toczniowa — jest to uszkodzenie nerek, które powstaje w wyniku choroby, jaką jest toczeń rumieniowaty (SLE). Nefropatia toczniowa występuje zwykle u osób młodych i we wczesnym etapie choroby. Toczniowe zapalenie nerek najczęściej dotyczy kłębuszków nerkowych, ale może również zajmować cewki nerkowe i miąższ nerek. Przyczyną uszkodzenia jest niewłaściwa reakcja układu odpornościowego na fragmenty komórek, które znajdują się w organizmie. Powstają wówczas przeciwciała skierowane przeciwko własnym tkankom, głównie przeciwciała przeciwjądrowe (ANA, (ang. anti-nuclear antibodies). Na wczesnym etapie choroby, toczniowe zapalenie nerek przebiega bezobjawowo. W późniejszym etapie pojawiają się

objawy takie jak:

Białkomocz;
krwiomocz;
nadciśnienie;
duże obrzęki.
Zwykle u chorego z toczniowym zapaleniem nerek występują także objawy świadczące o zajęciu przez toczeń innych narządów, takie jak np. kaszel czy zmiany skórne.

Leczenie obejmuje immunosupresję i kontrolę stanu zapalnego, co pozwala ograniczyć postęp choroby.

Nefropatia pokontrastowa

Nefropatia pokontrastowa to uszkodzenie nerek w skutek przyjmowania dożylnych środków kontrasowych podczas obrazowych badań diagnostycznych. W populacji ogólnej częstość występowania nefropatii pokontrastowej jest niska — odnotowywana jest u około 1% chorych poddawanych procedurom z użyciem kontrastu dożylnego. Sytuacja zmienia się w przypadku pacjentów obarczonych czynnikami ryzyka. Rozpoznanie zostaje postawione na podstawie czasu między zastosowaniem środka kontrastowego a pogorszeniem funkcji nerek, przy braku innych przyczyn prowadzących do rozwoju ostrej ich niewydolności. Do wzrostu wartości kreatyniny dochodzi w dniu zastosowania radiologicznego środka kontrastowego lub w ciągu najbliższego tygodnia, a po około 1–3 tygodniach powraca ona do wartości wyjściowych.

Choroba objawia się głównie:

Nagłym pogorszeniem funkcji nerek;
zmniejszeniem wydalania moczu;
wzrostem poziomu kreatyniny we krwi.
Aby zapobiegać nefropatii pokontrastowej, należy dobrze nawodnić organizm przed badaniem i stosować środki kontrastowe o niskiej toksyczności.

Nefropatia zaporowa

Nefropatia zaporowa wynika z utrudnienia odpływu moczu, co prowadzi do uszkodzenia nerek. Jest jedną z najczęstszych przyczyn niewydolności nerek u dzieci. Przyczyną choroby może być kamica nerkowa, zwężenia dróg moczowych lub guzy. Chorobę wywołują również takie schodzenia jak:

Nowotwór prostaty;
przerost prostaty;
nowotwory jajnika;
nowotwory macicy;
nowotwory jelita grubego;
wypadanie macicy;
nabyte lub wrodzone zwężenie moczowodu jego ujścia;
zastawka tylnej cewki;
Innymi powodami występowania nefropatii zaporowej mogą być nieprawidłowości w budowie rdzenia kręgowego.

Objawy to:

Ból w okolicy lędźwiowej;
wodonercze;
trudności w oddawaniu moczu;
infekcje dróg moczowych.

Leczenie nefropatii zaporowej polega na usunięciu przeszkody w odpływie moczu:

Zabiegi urologiczne, takie jak usunięcie kamieni nerkowych, poszerzenie zwężeń dróg moczowych lub usunięcie guzów;
stosowanie cewnika moczowego w celu natychmiastowego odbarczenia układu moczowego;
leczenie infekcji dróg moczowych antybiotykami, jeśli występują.

Nefropatia nadciśnieniowa

Nefropatia nadciśnieniowa to uszkodzenie nerek wynikające z długotrwałego nieleczonego nadciśnienia tętniczego. W jej przebiegu zwykle dochodzi do zmian w obrębie przykłębuszkowych naczyń wewnątrznerkowych, to jest w tętnicach międzypłacikowych, łukowatych oraz w tętniczkach doprowadzających objawy choroby to:

Białkomocz;
stopniowe pogarszanie się funkcji nerek;
obrzęki kończyn.
Kontrola ciśnienia krwi i zdrowa dieta to kluczowe elementy profilaktyki.

Diagnostyka nefropatii

Ogólne metody diagnostyczne nefropatii

W diagnostyce nefropatii stosowane są metody diagnostyczne takie jak:

Dokładny wywiad lekarski;
badania moczu;
test paskowy w kierunku białka, krwi i glukozy w moczu;
analiza mikroskopowa osadu moczu;
kreatynina w surowicy krwi;
mocznik;
GFR;
poziom elektrolitów i wskaźniki zapalne (CRP);
USG nerek i dróg moczowych;
TK lub rezonans magnetyczny;
Biopsja nerki: Stosowana w przypadkach, gdy konieczne jest dokładne określenie rodzaju nefropatii (np. IgA, toczniowa, błoniasta).

Podsumowanie
Wczesne wykrycie nefropatii i wdrożenie odpowiedniej terapii znacząco zmniejsza ryzyko postępu choroby i rozwoju niewydolności nerek. Regularne badania profilaktyczne są kluczowe, szczególnie u osób z grupy ryzyka, takich jak pacjenci z cukrzycą, nadciśnieniem czy chorobami autoimmunologicznymi.

Bibliografia:
Rutkowski B. (2009). Aktualne problemy diagnostyki chorób nerek, Via Medica. Vol. 2 Nr 1, s. 45-49.
Czekalski S. (2008). Nefropatia cukrzycowa czy cukrzycowa choroba nerek?. Via Medica. Vol. 1, Nr 2, s. 53–56.
Życińska K., Wardyn K. A. (2005). Nefropatia pokontrastowa – fakty i mity, Family Medicine & Primary Care Review. Med. Rodz. Vol. 7, Nr 2, s. 381-384.
Jobs K., Jung A. (2010). Nefropatia pokontrastowa. Med Rodz. Vol6 Nr 1, s. 39 - 43.
Bułło — Piontecka B. Zdrojewski Z i inni. (2015). Ciężka nefropatia toczniowa: względna proteinuria i wskaźnik erytrocyturii (Ecyt) jako parametry monitorowania efektywnośći leczenia pulsami cyklofosfamidu. NEFROL. DIAL. POL. Vol. 19, s. 27-31.
Sławińska — Morawska M., Lizakowski S. (2009). Nefropatia błoniasta w przebiegu nieziarniczego chłoniaka złośliwego — opis przypadku. Vol. 2 Nr 3, s. 172–175.
Karkoszka H., Więcek A., Perkowska — Ptasińska A. (2016). Pierwotna nefropatia błoniasta. Patofizjologia, morfologia oraz zalecenia dotyczące diagnostyki i leczenia. Nefrol. Dial. Pol. Vol. 20. s. 62-70.
Karosza H., Więcek A. (2020). „Nefropatia błoniasta pierwotna” Epidemiologia, przebieg naturalny i obraz kliniczny, patogeneza i klasyfikacja oraz zalecenia dotyczące diagnostyki i leczenia. Nefrol. Dial. Pol. Vol. 24, s. 16-25.
Durlik M. (2020). Nefropatia IGA. Nefrologia i Dializoterapia Polska. Vol. 24, Nr 3-4, s. 51-56.
Szczyrba S., Kozera G., Bieniszewski L., Nyka W. M. (2010). Neuropatia cukrzycowa-patogeneza, rozpoznawanie, zapobieganie, leczenie. Forum Medycyny Rodzinnej, vol. 4, Nr 5, s. 339–355.
Bednarski R., Marcinkowska E., Stróżecki P., Manitus J i inni. (2008). Nefropatia nadciśnieniowa — opis przypadku. Vol. 5, Nr 3, s. 159–165.

Autor merytoryczny: Karolina Pasterz, specjalista portalu Longevity+

Udostępnij