Choroby i SchorzeniaNowotworyPoradnik

Rak przełyku — objawy, przyczyny, rokowania

Rak przełyku to nowotwór złośliwy układu pokarmowego, który rozwija się w przełyku, czyli swoistej "rurze" łączącej gardło z żołądkiem. W Polsce rak przełyku jest 10. pod względem częstości występowania nowotworem złośliwym wśród mężczyzn i 13. wśród kobiet. Rak przełyku rozwija się podstępnie, a jego wczesne objawy są bardzo niecharakterystyczne, przez co nawet 70% rozpoznań jest stawianych w zaawansowanych etapach choroby. Sprawdź, jakie są objawy raka przełyku, poznaj również przyczyny, rokowania i metody leczenia nowotworów przełyku.

Z artykułu dowiesz się:

Objawy raka przełyku - jak rozpoznać wczesne objawy choroby?
Przyczyny raka przełyku
Rokowania i leczenie raka przełyku

Srawdź też:

8/8/2023

Rak przełyku - co to?

Rak przełyku jest podstępną chorobą i długo rozwija się dając bardzo niespecyficzne objawy. U mniej więcej 70% przypadków w momencie rozpoznania rak przełyku jest w zaawansowanym stadium.
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w 2021 roku w Polsce odnotowano 1 468 nowych zachorowań na raka przełyku. Wśród mężczyzn nowotwór ten występuje 10 razy częściej niż u kobiet. Najczęściej rak przełyku występuje u osób w wieku 65-74 lata, ale może występować w każdym wieku.

Nowotwory przełyku znacznie częściej dotykają mężczyzn — szacuje się, że rak przełyku w Polsce dotyka mężczyzn nawet czterokrotnie częściej niż kobiety (w 2014 roku w Polsce odnotowano 1030 przypadków zachorowań mężczyzn vs. 310 przypadków tego nowotworu u kobiet).
Pod względem histologicznym najczęstszym typem wśród nowotworów przełyku jest rak płaskonabłonkowy, umiejscowiony najczęściej w górnej bądź środkowej części przełyku. Dużo rzadziej występuje gruczolakorak dolnej części przełyku, choć ostatnimi laty nieco zmienia się profil pacjenta z nowotworem przełyku i przypadków gruczolakoraków pojawia się coraz więcej, również wśród pacjentów nieobarczonych czynnikami ryzyka.
Dwie kluczowe przyczyny rozwoju nowotworu przełyku to palenie papierosów i spożywanie alkoholu. W przeciwieństwie do raka płaskonabłonkowego, którego główną przyczyną jest alkohol, rozwój raka gruczolakoraka dolnej części przełyku nie jest wiązany ze spożywaniem alkoholu, ale jego ryzyko zwiększa np. choroba refluksowa.

Rak przełyku — objawy:

dysfagia, czyli kaszel, odruchy wymiotne, krztuszenie się czy uczucie rozpierania w obrębie klatki piersiowej;
ból podczas połykania;
utrata masy ciała i chudnięcie niemające związku z dietą;
chrypka;
ból promieniujący do pleców;
krwioplucie;
duszności.

Wczesne objawy raka przełyku są bardzo niecharakterystyczne, problemy z przełykaniem, okresowe pobolewanie czy pieczenie, częściej są kojarzone z prozaicznymi przyczynami, a nie z rakiem przełyku.
Dostrzegalna dysfagia jest zauważana przez pacjentów najczęściej dopiero kiedy dochodzi do zwężenia światła przełyku o około 50%, czyli w zaawansowanym stadium choroby.

Rak przełyku — przyczyny

palenie tytoniu;
spożywanie nadmiernej ilości alkoholu;
dieta bogata w smażone i wysokoprzetworzone mięso;
infekcja Helicobacter pylori;
choroba refluksowa;
inne choroby przełyku, jak np. zanikowe zapalenie przełyku.

Rak przełyku — jak go rozpoznać?

Badania obrazowe są podstawą rozpoznania raka przełyku, w celu diagnozy wykonuje się tomografię komputerową (TK) oraz badanie ultrasonograficzne (USG);
badanie RTG z kontrastem, które pozwala na ocenę pasażu przełyku, stopnia jego upośledzenia, stopień zwężenia przełyku czy obecność owrzodzeń;
bronchoskopia, wykonywana w celu weryfikacji czy rak przełyku nacieka na drogi oddechowe;
badanie inwazyjne — endoskopia z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego.

Rak przełyku — przerzuty

Obecność przerzutów jest czynnikiem w istotny sposób determinującym rokowania oraz przebieg leczenia. Obowiązująca klasyfikacja przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych wyróżnia 3 kategorie: N1 z zajętymi 1-2 węzłam, N2 z zajętymi 3.-6. węzłów, oraz N3, w której stwierdza się zajęcie ponad 6 węzłów chłonnych.
Przerzuty do węzłów chłonnych w raku przełyku powstają wcześnie, a jeśli zmiana nowotworowa ma 5 cm dotyczą 90% tych przypadków.
Większość chorych w zaawansowanym stadium choroby z przerzutami N2+ nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego, natomiast w celu kontroli miejscowej guza, poprawy dysfagii i przedłużenia życia stosuje się napromienianie.

Rak przełyku — rokowania

Rak przełyku wiąże się niestety ze złymi rokowaniami — zaledwie 30-50% guzów jest operacyjnych, ale nawet u pacjentów po operacji odsetek pięcioletnich przeżyć wynosi 10-25%.

W przypadku raka przełyku 5-letnie przeżycie wynosi około 15-20%. Jednakże, przeżycie może się różnić w zależności od stopnia zaawansowania raka, wieku i stanu zdrowia pacjenta.

Wczesne wykrycie raka przełyku zwiększa szanse na wyleczenie. W przypadku raka przełyku w początkowym stadium 5-letnie przeżycie wynosi około 80%.

Jeśli rak przełyku jest w zaawansowanym stadium, 5-letnie przeżycie jest znacznie mniejsze. W przypadku raka przełyku w zaawansowanym stadium 5-letnie przeżycie wynosi około 5%.

Rak przełyku — leczenie

Za główną i podstawową metodę leczenia raka przełyku wciąż uważa się leczenie chirurgiczne. Niestety z racji późnych rozpoznać i zaawansowanych etapów choroby w momencie rozpoznania, operacja jest możliwa u zaledwie ⅓ pacjentów z nowotworem przełyku. W leczeniu chirurgicznym najczęściej wycina się całość lub prawie całość przełyku wraz z regionalnymi węzłami chłonnymi.
Od lokalizacji guza i stopnia nacieku zależy wybór metody operacji, a zakres usuwania węzłów chłonnych nie został ostatecznie rozstrzygnięty, przy czym najczęściej usuwa się także węzły chłonne śródpiersia i nadbrzusza.
Do odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego wykorzystuje się żołądek, lub fragmenty żołądka bądź okrężnicy, a stworzony z nich narząd rekonstrukcyjny spala się w ostatnim etapie z pozostawionym po resekcji kikutem.
Procedura ta jest rozległym zabiegiem, który wg. szacunków jest obarczony ryzykiem powikłań w granicach od 5. do nawet 40%. Przedoperacyjna chemioterapia lub radioterapia zwiększają ryzyko powikłań pooperacyjnych.
W literaturze przedmiotu coraz częściej zwraca się uwagę na skuteczność leczenia neoadjuwantowego (czyli leczenia poprzedzającego operację w celu zmniejszenia guza czy usunięcia przerzutów, np. w formie chemioterapii) poprzedzającego i przygotowującego do właściwego leczenia.
Samodzielną radioterapię wykorzystuje się w leczeniu paliatywnym, ale także u tych pacjentów, którzy nie wyrażają zgody na operację, bądź są zakwalifikowani jako „pacjenci nieoperacyjni” np. przez choroby współistniejące.

Bibliografia:

Guzel Z. (2011). Zaawansowany rak przełyku i połączenia przełykowo-żołądkowego. Możliwości i wyniki zastosowania współczesnych metod terapeutycznych. Gastroenterologia Kliniczna. Vol. 3, Nr 1, s. 17-35.
Kowalczyk M. i in. (2017). Rak przełyku — opis przypadku klinicznego wraz z przeglądem piśmiennictwa. Onkologia w Praktyce Klinicznej — Edukacja. Vol. 3, Nr 1, s. 32-35.
Szumiła J. Rak przełyku i rak połączenia przełykowo-żołądkowego. [W:] Zalecenia do diagnostyki histopatologicznej nowotworów. Polskie Towarzystwo Patologów.

Udostępnij