PoradnikChoroby i Schorzenia

Hirsutyzm - co to jest, objawy, przyczyny, leczenie

Hirsutyzm to nadmierne owłosienie w miejscach typowych dla mężczyzn, które występuje u kobiet. Choć kojarzy się z problemem natury kosmetycznej, świadczy o tym, że u kobiety występuje nienaturalnie wysoki poziom męskich hormonów. Hirsutyzm to nie choroba, a objaw choroby, dlatego zawsze wymaga ustalenia pierwotnej przyczyny. Sprawdź, jakie badania należy wykonać, w jakich chorobach występuje i jak wyleczyć hirsutyzm.

Z artykułu dowiesz się:

Czym jest hirsutyzm i jakie objawy mu towarzyszą?
Jakie są przyczyny hirsutyzmu?
Które leki mogą wywoływać hirsutyzm?
Hirsutyzm - w jakich schorzeniach i chorobach występuje?
Badania i diagnoza hirsutyzmu
Jak wyleczyć hirsutyzm?

6/27/2022

Hirsutyzm – co to jest?

Hirsutyzmem nazywane jest nadmierne owłosienie, męskiego typu, które występuje u kobiet i dzieci. Choć hirsutyzm wydaje się problemem wyłącznie kosmetycznym, może być objawem poważnych chorób i schorzeń, jest także sygnałem, że w organizmie kobiety doszło do zaburzenia równowagi hormonalnej i nadprodukcji męskich hormonów. Pojawienie się hirustyzmu wymaga więc pogłębionej diagnostyki i ustalenia przyczyn.

Okolice androgenozależne, w których pojawia się owłosienie to policzki, górna warga, policzki, pogrubieniu i wzmocnieniu ulegają również włosy tułowia i kończyn. Jasne włosy mieszkowe naturalnie pokrywające twarz i ciało kobiety, ulegają przekształceniu w ciemne, grube i gęste owłosienie.

Wczesne rozpoznanie i wdrożenie adekwatnej terapii, jest niezwykle ważne, pozwala bowiem uniknąć rozwoju pełnoobjawowego PCOS czy zahamować procesy patologiczne związane ze zbyt wysokim poziomem androgenów.

Hirsutyzm - przyczyny:

Zespół policystycznych jajników – nawet w około 80% przypadków;
Hiperandrogenizm (czyli nadmiar androgenów);
Hirsutyzm idiopatyczny – występuje mimo braku zaburzeń menstruacyjnych, poziomu androgenów w normie, prawidłowego obrazu jajników w USG;
Guzy neuroendokrynne wytwarzające androgeny – charakteryzuje się gwałtowym początkiem hirustyzmu oraz jego postępowaniem pomimo leczenia, poziom testosteronu w porannym badaniu przekracza 200ng/l (6,94nmol/l);
Zaburzenia jatrogenne – wywoływane steroidami anabolicznymi;
Obojnactwo rzekome męskie, mieszana dysgenzeja gonad;
Akromegalia;
Działanie niepożądane leków;
Hiperprolaktynemia (podwyższony poziom prolaktyny);
Choroby tarczycy;
Zespół Cushinga.

Leki, które mogą wywołać hirsutyzm:

Leki stosowane w leczeniu depresji – paroksetyna, trazodon, wenlafaksyna, fluoksetyna, bupropion, citalopram;
Leki stosowane w leczeniu padaczki – karbamazepina, lamotrygina, pregabalina, tiagabina;
Benzodiazepiny – klonazepam, olanzapina;
Terapia hormonalna – estrogen, progesteron, testosteron;
Cetyryzyna (Zirtec);
Kortykosteroidy.

Hirsutyzm – diagnoza

Ustalenie przyczyn hirsutyzmu wymaga przeprowadzenia pogłębionego wywiadu oraz badań diagnostycznych. Sprawdzane jest występowanie objawów współtowarzyszących:
Przerostu łechtaczki, trądziku, obniżenia głosu, zaburzeń miesiączkowania; łysienia;

Guzów w obrębie jamy brzusznej i gonad;
Mlekotoku niezwiązanego z ciążą i karmieniem piersią;
Niepłodność;
Nadciśnienia tętniczego;
Objawów wskazujących na zaburzenia tarczycy;
Objawów wskazujących na zespół Cushinga.

Hirsutyzm – badania:

Badania hormonalne – najlepiej wykonać je w godzinach porannych, w fazie folikularnej, ewentualnie jeśli krwawienie miesiączkowe nie występuje, oznaczenie można wykonać po próbie gestagenowej. W badaniu oznacza się stężenie androgenów (testosteronu i DHEA);
Oznaczenie LH,FSH i ich stosunku, w podejrzeniu PCOS;
Glukoza i insulina na czczo i po obciążeniu, w podejrzeniu insulinooporności i hiperinsulinizmu oraz HDL, LDL, test HOMA;
USG, tomografia komputerowa, rezonans w podejrzeniu guzów nadnerczy lub jajnika;
Stężenie kortyzolu – w przypadku podejrzenia zespołu Cushinga;
Test adrenokortykotropiny (ACTH) w podejrzeniu przerostu nadnerczy.

Jak wyleczyć hirsutyzm?

W doborze terapii uwzględnia się natężenie objawów i ich wpływ na życie pacjenta oraz schorzenie, które jest powodem wystąpienia hirsutyzmu. Pod uwagę brany jest stan rozrodczy pacjenta, chęć zachowania lub odzyskania płodności. U pacjentów otyłych zalecana jest redukcja wagi, nadwaga zwiększa bowiem poziom androgenów w surowicy i obniża skuteczność leczenia.

Hirsutyzm – metody leczenia:

Mechaniczne usuwanie owłosienia – golenie maszynką, depilacja chemiczna, depilacja laserowa, woskiem czy fotoepilacja;
Usunięcie guzów, które produkują androgeny;
Leki stosowane w leczeniu hirsutyzmu – metformina, ketokonazol, prednizol, spironolakton;
Doustne tabletki antykoncepcyjne – obniżają poziom androgenów, np. Diane-35, Yasmin, Yasminelle.

Farmakoterapia hirsutyzmu powinna trwać co najmniej pół roku, wynika to ze średniego cyklu życia mieszków włosowych. Jeśli zastosowane leczenie nie przyniosło w tym czasie oczekiwanych efektów, stosuje się zmianę leków lub terapię skojarzoną.

W naturalnym łagodzeniu hirsutyzmu stosuje się zioła obniżające poziom męskich hormonów płciowych, takie jak:

mięta;
niepokalanek;
koper włoski;
majeranek;
lukrecja.

Bibliografia:

Bode D. (2012). Hirsutism in Women. Am. Fam Physician. Vol. 85, Nr 4, s. 373-380.
Domagała K. Hirsutyzm w zespole policystycznych jajników. Sposoby leczenia oraz kosmetologiczne możliwości terapii. [W:] Problemy Nauk Medycznych i Nauk o Zdrowiu. Tom 3. Exante, Wrocław 2017, s. 27-34.
Żana B., Jonas A. (2009). Diagnostyka i leczenie hirsutyzmu u dziewcząt. Ginekol Pol. Vol. 80, s. 374-378.
Somani N., Turvy D. (2014). Hirsutism: An Evidence-Based Treatment Update. American.

Udostępnij