Choroby i SchorzeniaPoradnik

Łuszczyca a codzienne życie: najnowsze metody leczenia i pielęgnacji skóry

Z artykułu dowiesz się:

Czym jest łuszczyca?
Rodzaje łuszczycy
Jak łuszczyca wpływa na codzienne życie?
Najnowsze metody leczenia łuszczycy
Pielęgnacja skóry z łuszczycą
Styl życia wspierający leczenie łuszczycy.

Sprawdź też:

1. Wysypka - jakie są jej przyczyny i rodzaje? Na czym polega leczenie wysypki?

2. Półpasiec u dzieci i dorosłych - objawy, leczenie

3. Szkarlatyna (płonica) – co to za choroba?

12/13/2024

Czym jest łuszczyca?

Łuszczyca (psoriasis) - jest to choroba skóry, która dotyka miliony ludzi na całym świecie. Objawami choroby są charakterystyczne zmiany na skórze w postaci zaczerwienionych, łuszczących się plam, które mogą być bolesne i uciążliwe w codziennym życiu. U pacjentów z łuszczycą mogą występować takie choroby współistniejące jak: łuszczycowe zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów RZS, nieswoiste zapalenie jelit, stwardnienie rozsiane, celiakia oraz autoimmunologiczne choroby tarczycy. Przyczyny choroby wciąż pozostają nieznane; najbardziej prawdopodobne wydaje się połączenie czynników genetycznych, środowiskowych i podłoża immunologicznego pacjenta. Należy podkreślić, że łuszczyca nie jest chorobą zakaźną! Łuszczyca jest chorobą nieuleczalną, a badania nad nowymi metodami leczenia trwają. W ciągu ostatnich lat obserwuje się znaczny rozwój nowych metod terapeutycznych. W tym artykule przyjrzymy się chorobie, jaką jest łuszczyca i jak wygląda życie i codzienne funkcjonowania z tą chorobą.

Rodzaje łuszczycy

Łuszczycę dzielimy na kilka rodzai: Łuszczyca plackowata, łuszczyca krostkowa oraz łuszczyca paznokci.

Łuszczyca plackowata

Jest to najczęściej występująca postać łuszczycy. Charakteryzuje się występowaniem plackowatych, rozlanych, czerwonawych i lekko uniesionych wykwitów skórnych.

Łuszczyca plackowata jest zlokalizowana głównie:

Na łokciach;
kolanach;
w obrębie krzyżowym;
na skórze głowy;
karku;
w okolicy zausznej;
na części dolnej pleców;
na pośladkach.

Objawy łuszczycy plackowatej:

Zmiany skórne;
symetryczne występowanie zmian np.na obu łokciach lub kolanach;
szybkie rogowacenie naskórka;
tworząca się charakterystyczna łuska;
świąd i pieczenie w miejscach występowania.

Czynniki zaostrzające chorobę:
Infekcje bakteryjne i wirusowe;
stres emocjonalny;
palenie tytoniu;
nadmierne spożycie alkoholu.

Łuszczyca krostkowa

Łuszczyca krostkowa (łac. psoriasis pustulosa) jest rzadziej występującą odmianą choroby, ale cięższą w przebiegu niż łuszczyca plackowata. Charakteryzuje się występowaniem jałowych krostek (wypełnionych ropą) na tle zaczerwienionej i zaognionej skóry. Mechanizmem powstawania zmian skórnych w łuszczycy jest zaburzenie procesu regeneracji naskórka, co prowadzi do łuszczenia się naskórka.

Choroba może dotyczyć jednakowo:

Skóry miejscowej (np. dłoni i stóp);
jak i całego ciała.

W jej postaci uogólnionej mogą towarzyszyć objawy ogólnoustrojowe. Jest odmianą łuszczycy zwyczajnej, może występować jako oddzielna jednostka chorobowa lub razem z łuszczycą zwyczajną.

Łuszczycę krostkową dzielimy na:

Postać uogólnioną nazywaną inaczej rozsianą, obrączkowaną. Towarzyszą jej objawy ogólne, gorączka oraz bóle stawów. Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu forma choroby, obejmująca całe ciało;

łuszczycę krostkową ograniczoną, która charakteryzuje się :

krostkami na palcach rąk i nóg oraz paznokci;
łuszczyca krostkowa dłoni i podeszwy stóp.

Czynniki zaostrzające chorobę:
Infekcje;
stosowanie niektórych leków;
nagłe odstawienie leków na łuszczycę;
ciąża;
przewlekły stres.

Łuszczyca paznokci

Łuszczyca paznokci (łac. psoriasis unguium). Ta odmiana choroby może występować samodzielnie lub towarzyszyć innym postaciom łuszczycy. Występuje w obrębie:

Paznokci;
rąk;
stóp.

Objawy łuszczycy paznokci:

Naparstkowatość — która charakteryzuje się wgłębieniami na płytce paznokcia;
plamy olejowe — są to żółte lub brązowe przebarwienia, które są umiejscowione pod płytką paznokciową;
onycholiza — czyli odwarstwianie się płytki paznokcia od łożyska;
rogowacenie podpaznokciowe;
kruchość i łamliwość paznokci.

Czynniki ryzyka:
Mechaniczne uszkodzenia paznokci;
obecność łuszczycy na dłoniach i stopach;
współistnienie łuszczycowego zapalenia stawów.

Rola czynników genetycznych w powstawaniu łuszczycy

Na występowanie łuszczycy mogą mieć wpływ czynniki genetyczne. Zaobserwowano, że obecność alleli genu HLA-Cw6 kodującego antygen zgodności tkankowej HLA-Cw6 jest istotnym markerem genetycznym, często występującym u osób borykających się z tym schorzeniem. Jego obecność zwiększa ryzyko wystąpienia choroby, wpływa na przebieg kliniczny i odpowiedź na leczenie. Badanie genetyczne pod kątem HLA-Cw6 może być pomocne w lepszym zrozumieniu patogenezy łuszczycy i optymalizacji terapii dla pacjentów.

Jak łuszczyca wpływa na codzienne życie?

Osoby z łuszczycą mierzą się z różnymi problemami natury fizycznej i emocjonalnej.
Same zmiany skórne mogą powodować swędzenie, ból oraz dyskomfort. Osoby chore na łuszczyce często są narażone na ostracyzm społeczny związany z postrzeganiem choroby często wynikające z niewiedzy – może prowadzić do stygmatyzacji i obniżenia samooceny.
Wyzwaniami, z jakimi muszą mierzyć osoby chore na łuszczyce to:

Codzienna pielęgnacja skóry i utrzymanie jej na dobrym poziomie;
stygmatyzacja społeczna;
przestrzeganie odpowiedniej diety, oraz prowadzenie zdrowego stylu życia w celu przeciwdziałania pogorszeniu objawów choroby.

Najnowsze metody leczenia łuszczycy

Łuszczycy nie da się całkowicie wyleczyć. Leczenie sprowadza się głównie do zmniejszenia stanu zapalnego oraz ograniczeniu nadmiernego złuszczania skóry.
Leczenie możemy podzielić na:

Leczenie miejscowe
Które polega na podawaniu leków bezpośrednio na skórę. Lekami stosowanymi w przebiegu tej choroby są:

Kortykosteroidy – zmniejszają stan zapalny i swędzenie;
analogi witaminy D – spowalniają proces namnażania komórek skóry;
maści na bazie smoły i kwasu salicylowego – pomagają usuwać martwy naskórek.

Fototerapia

Kolejną opcją w leczeniu łuszczycy jest fototerapia, czyli terapia światłem ultrafioletowym (UVB).
Terapia ta stosowana jest głównie w przypadkach łuszczycy umiarkowanej lub ciężkiej. Terapia światłem to dobra alternatywa leczenia, która pomaga redukować zmiany skórne.

Leczenie ogólnoustrojowe

W ciężkich przypadkach łuszczycy stosuje się leki doustne oraz zastrzyki.
Są to:

Metotreksat – hamuje nadmierną aktywność układu odpornościowego;
Cyklosporyna – silny lek immunosupresyjny;
leki biologiczne – nowoczesne preparaty, takie jak adalimumab czy ustekinumab, które celują w konkretne mechanizmy odpowiedzialne za rozwój łuszczycy;
nowe technologie w leczeniu.

W dalszym ciągu trwają badania nad genetyką łuszczycy, które pomogą dostosować leczenie do indywidualnych potrzeb pacjenta.

W jaki sposób pielęgnować skórę z łuszczycą?

Pielęgnacja skóry z łuszczycą

Jedną z najważniejszych kwestii w pielęgnacji skóry z łuszczycą jest nawilżanie. Wrto w tym celu używać:

Emolientów dedykowanych do skóry z łuszczycą (pomagają one zatrzymać wilgoć w skórze);
warto stosować kremy zawierające w swoim składzie mocznik oraz glicerynę;
można zastosować tak zwane mokre okłady, powodując okluzję. Polega to na bandażowaniu miejsc zmienionych chorobowo wilgotnymi okładami. Przed zastosowaniem opatrunku na skórę z wykwitami nanosimy maść lub krem, czekamy chwilę na ich wchłonięcie, a następnie szczelnie bandażujemy. Regularne stosowanie opatrunków okluzyjnych gwarantuje dobre wyniki terapeutyczne w terapii skojarzonej łuszczycy;
stosuj delikatne mycie;
należy wybierać łagodne środki myjące, które nie podrażnią chorobowo zmienionej skóry;
unikaj bardzo gorących kąpieli, aby nie podrażniać skóry;
unikaj długotrwałej ekspozycji na słońce;
stosuj kremy z filtrem UV przez cały rok;
zakładaj luźne ubrania z naturalnych materiałów.

Styl życia wspierający leczenie łuszczycy

Warto zadbać o odpowiednią dietę bogatą w kwasy omega-3;
regularna aktywność fizyczna wspiera układ odpornościowy;
unikaj sytuacji stresowych. Warto stosować techniki redukujące stres jak Mindfulness: Ćwiczenia uważności, które uczą akceptacji siebie i życia z chorobą.

Opieka nad pacjentem z łuszczycą wymaga holistycznego podejścia. Zarówno od strony fizycznych objawów jak i odpowiedniego wsparcia psychicznego. Stres emocjonalny jest jednym z głównych czynników zaostrzających łuszczycę. Stres powoduje wzrost kortyzolu w organizmie, który może nasilać stan zapalny skóry.

Podsumowanie

Łuszczyca to problem dermatologiczny, który wpływa na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Każdy przypadek chorobowy jest inny. Ważna jest edukacja i szerzenie świadomości na temat tej choroby. Niezwykle ważne jest wsparcie specjalistów oraz osób bliskich. Współpraca z lekarzem oraz świadomość czynników zaostrzających objawy mogą znacznie poprawić jakość życia pacjentów.

Bibliografia:

1. Owczarczyk-Saczonek A., Placek W. (2014). Łuszczyca jako choroba autoimmunologiczna. Przegl. Dermatol. Nr 101. s. 278–287.
2. Przetak A., Janowski K., Lechowska-Mazur I. i inni. (2006). Łuszczyca jako przewlekła choroba skóry w kontekście psychologicznym. Nowa Medycyna. Vol. 1, s 15-19.
3. Szepietowski J., Adamski Z., Chodorowski G. i inni. (2012). Leczenie łuszczycy zwyczajnej – rekomendacje ekspertów Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Część I: łuszczyca łagodna, łuszczyca wieku dziecięcego. Przegl. Dermatol. Nr 99, s. 83–96.
4. Komorowska O.R., Szczerkowska-Dobosz A., Purzycka-Bohdan D. i inni. (2014). Łuszczyca jako czynnik ryzyka rozwoju chorób serca i naczyń. Przegl Dermatol. Nr 101, s. 500–506.
5. Miniszewska J., Adamska M. Przekonania na temat zdrowia i choroby a akceptacja ograniczeń wynikających z przewlekłej choroby somatycznej na przykładzie osób z łuszczycą. Vol. 14, Nr 3. s. 202–212.
6. Krasowska D., Adamczyk M., Michalska-Jakubus M i inni. Ciężka łuszczyca plackowata z towarzyszącym łysieniem bliznowaciejącym leczona adalimumabem – opis przypadku. Przegl. Dermatol. Nr 101. s. 46–49.

Autor merytoryczny: Karolina Pasterz, specjalista portalu Longevity+

Udostępnij