Witamina B12 - rola w organizmie, konsekwencje niedoborów, wpływ niedoboru witaminy B12 na płód

Witamina B12 kojarzona jest przede wszystkim z zapobieganiem anemii, jej rola w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu jest jednak większa. Kobalamina dostarczana jest z pożywieniem, a jej głównym źródłem są produkty odzwierzęce. Najbogatsze w witaminę B12 są mięso i podroby, ryby, drób, mleko, sery, jaja oraz skorupiaki. Normalne spożywanie mięsa spełnia zapotrzebowanie organizmu.

Niedobory witaminy B12 mogą się pojawić u osób z zaburzeniami wchłaniania przewodu pokarmowego, a także wegan i wegetarian. Do niedoboru może doprowadzić również nadmierny rozrost mikroflory jelitowej, która pochłania kobalaminę. Część badań zdaje się również potwierdzać związek przyjmowania metforminy (lek stosowany w cukrzycy) i obniżonego poziomu kobalaminy.

Funkcje witaminy B12:

-niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego (tworzenie neuroprzekaźników oraz budowa otoczki mielinowej),
-odgrywa istotną rolę w wytwarzaniu komórek krwi przez układ krwiotwórczy,
-wpływa na powstawanie w szpiku kostnym czerwonych krwinek,
-uczestniczy w syntezie DNA i RNA,
-wspomaga przemianę kwasu foliowego, zapewniając stabilność ludzkiego genomu.

Niedobory witaminy B12 – objawy:

-parestezje,
-zmiany nastroju, labilność emocjonalna,
-niezborność ruchowa i osłabienie motoryczne,
-spadek funkcji poznawczych.

Konsekwencje niedoboru witaminy B12:

-zaburzenia procesu krwiotwórczego i niedobór krwinek czerwonych,
-anemia lub anemia złośliwa (niedokrwistość),
-ciężka choroba neurologiczna z porażeniem kończyn,
-brak predysponuje do zapalenia wielonerwowego, ataksji czy letargu,
-stwardnienie rozsiane,
-choroby serca i układu krążenia (niedobór wpływa na wzrost poziomu homocysteiny).

Wpływ witaminy b12 na rozwój płodu

Podczas ciąży obserwuje się spadek poziomu witaminy B12. Wynika to między innymi ze zmian hormonalnych w organizmach ciężarnych kobiet oraz z transportu tej witaminy do płodu. Oprócz witaminy B6 i kwasu foliowego witamina B12 bierze udział w procesie syntezy DNA i jego metylacji w rozwoju płodu.

Niedobory kobalaminy w ciąży mogą zwiększać ryzyko stanu przedrzucawkowego, przedwczesnego porodu, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, anemii u płodu i wad cewy nerwowej. Odpowiedni poziom witaminy B12 jest ważny także w okresie laktacji, badania wskazują, że niedobory w tym okresie mogą skutkować wystąpieniem u dziecka nieprawidłowym rozwojem poznawczym i psychomotorycznym.

Zalecana dawka witaminy B12 dla kobiet w ciąży i okresie laktacji to według różnych badaczy 2.6-3 mikrogramy. Zbilansowana dieta, bogata w kobalaminę oraz suplementacja są kluczowe dla prawidłowego rozwoju płodu.

Bibliografia:

1. Kośmider A., Czaczyk K. (2010). Witamina B12 - budowa, biosynteza, funkcje i metody oznaczania. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. Vol. 17, Nr 5, s. 17-32.
2. Drews K. (2015). Aktywne wspomaganie szlaku folianów - epigenetyczny wpływ choliny i witaminy B12 na rozwój ciąży. Ginekol Pol. Vol. 86, Nr 15 , s. 940-946.
3. Gumprecht J. i in. (2016). Czy należy się obawiać niedoborów witaminy B12 w trakcie leczenia metforminą. Diabetologia praktyczna. Vol. 2, Nr 6, s.225-229.